Boerenlandvogels – WP

Auteur: Henk Tennekes

  • Fledermäuse sind vom Aussterben bedroht

    Fledermäuse sind vom Aussterben bedroht

    „Quartiere für bedrohte Tiere“ … was wie ein lustiger Kinderreim klingt, hat einen bitterernsten Hintergrund: Die Fledermäuse sind vom Aussterben bedroht, stehen auf der so genannten ‚roten Liste’. Jetzt startet das Naturschutzzentrum in Rees-Bienen mit Unterstützung des Landschaftsverbandes eine Aktion, bei der es um die Dokumentation vorhandener Fledermaus-Quartiere geht. Darüber hinaus veranstaltet das Naturschutzzentrum am Samstag, 30. August im Rahmen der ‚Europäischen Fledermausnacht’ eine tolle Aktion für Familien. Die Zerstörung von Lebensräumen, das Vergiften von Insekten durch Pestizide aber auch Vertreibung durch den Menschen … das sind die wichtigsten Faktoren, die für die Dezimierung der possierlichen, pelzigen Nachtflieger verantwortlich sind.

    „Quartiere für bedrohte Tiere“ … was wie ein lustiger Kinderreim klingt, hat einen bitterernsten Hintergrund: Die Fledermäuse sind vom Aussterben bedroht, stehen auf der so genannten ‚roten Liste’. Jetzt startet das Naturschutzzentrum in Rees-Bienen mit Unterstützung des Landschaftsverbandes eine Aktion, bei der es um die Dokumentation vorhandener Fledermaus-Quartiere geht. Darüber hinaus veranstaltet das Naturschutzzentrum am Samstag, 30. August im Rahmen der ‚Europäischen Fledermausnacht’ eine tolle Aktion für Familien. Die Zerstörung von Lebensräumen, das Vergiften von Insekten durch Pestizide aber auch Vertreibung durch den Menschen … das sind die wichtigsten Faktoren, die für die Dezimierung der possierlichen, pelzigen Nachtflieger verantwortlich sind.

    Ammenmärchen hingegen seien Behauptungen, Fledermäuse flögen den Menschen in die Haare, seien Blut saugende Vampire, erläutert Tuve von Bremen, Leiter des Naturschutzzentrums in Bienen. Nachtaktive Insektenfresser sind die Fledermäuse, darunter Arten wie die am Niederrhein angesiedelte Zwergfledermaus, der große Abendsegler, die Langohr- oder die Breitflügelfledermaus. Nur ein Fledermauskind bringen die Weibchen pro Jahr zur Welt.

    Fledermäuse stehen auf der Roten Liste

    Das ist mit ein Grund dafür, dass die Art eines besonderen Schutzes bedarf. Wer etwa auf seiner Terrasse abends Fledermäuse beim Flug beobachtet, kann mit viel Glück das Sommerquartier finden, in das sie hineinschlüpfen: Dachüberhänge, Öffnungen in Fassaden oder überstehende Dachpfannen. Kotkrümel, die aussehen wir Mäuseköttel, allerdings im Gegensatz leicht zu zerdrücken sind, geben Hinweise auf ein Fledermaus-Domizil. Wer das an seinem Haus oder in Bäumen im Garten beobachtet, sollte sich mit den Naturschutzzentrum unter Tel.: 0 28 51/ 96330 in Verbindung setzen oder Tuve von Bremen eine Mail schreiben: vonbremen@nz-kleve.de

    Wer ein Fledermausquartier kennt, kann sich melden

    Das Auffinden der Sommerquartiere – im Winter sind es feuchte Keller, Bunker oder Steinhöhlen – wäre ein erster Schritt, um die Anwesenheit von Fledermäusen und die Größe der Population zu ermitteln, sieht es das Projekt des Naturschutzzentrums vor.
    Scheunen, Kirchtürme, alter Gemäuer … hier kann jeder einmal die Augen offen halten. Verjagen darf man die kleinen pelzigen Flieger nicht, denn sie stehen unter Naturschutz. Wer bauliche Maßnahmen – etwa eine Dacheindeckunhg – plant, der muss wartenm, bis die Kinderstube leer ist. Wer aber gerade Fledermäuse auf seinem Grundstück ansiedeln möchte, kann an geeigneter Stelle Fledermaushäuser aufhängen, die gleichermaßen funktional wie auch hübsch sind
    Quelle: Lokalkompass, im Juli 2014
    http://www.lokalkompass.de/emmerich/kultur/fledermaeuse-sind-vom-aussterben-bedroht-d452548.html

  • Kamer wil af van de neonicotinoïden

    Kamer wil af van de neonicotinoïden

    Landbouwgiffen op basis van zogenoemde neonicotinoïden moeten zo snel mogelijk worden verboden in Nederland. Daar pleit een meerderheid in de Tweede Kamer voor nu uit nieuw onderzoek is gebleken dat het landbouwgif grote invloed heeft op de populatie insecten én vogels. Coalitiepartij PvdA en oppositiepartijen PVV, D66, SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren (PvdD) willen de middelen zo snel mogelijk van de markt. Ook al is dat in strijd met Europese regels voor de interne markt: producten die in de ene lidstaat vrij te verkrijgen zijn, mogen in een andere lidstaat niet zomaar worden verboden. PvdA, D66 en SP hebben Kamervragen ingediend, de PvdD wil een debat.

    Landbouwgiffen op basis van zogenoemde neonicotinoïden moeten zo snel mogelijk worden verboden in Nederland. Daar pleit een meerderheid in de Tweede Kamer voor nu uit nieuw onderzoek is gebleken dat het landbouwgif grote invloed heeft op de populatie insecten én vogels. Coalitiepartij PvdA en oppositiepartijen PVV, D66, SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren (PvdD) willen de middelen zo snel mogelijk van de markt. Ook al is dat in strijd met Europese regels voor de interne markt: producten die in de ene lidstaat vrij te verkrijgen zijn, mogen in een andere lidstaat niet zomaar worden verboden. PvdA, D66 en SP hebben Kamervragen ingediend, de PvdD wil een debat.

    “We moeten zo snel mogelijk van die troep af”, zegt PvdA-Kamerlid Lutz Jacobi. “In Europees verband hebben we vorig jaar al drie soorten gif op basis van neonicotinoïden verboden. Het is nu tijd de rest ook te verbieden. Dat moet in Europees verband, maar als dat niet lukt dan vind ik dat Nederland het voortouw moet gaan nemen.”

    Slootwater vol gif
    Onderzoekers van de Radboud Universiteit en Sovon Vogelonderzoek toonden vorige week in het wetenschappelijke tijdschrift Nature aan dat in landbouwgebieden waar in het slootwater meer neonicotinoïde imidacloprid zit, de vogelstand veel sneller af neemt dan elders. Het effect van neonicotinoïden werd eerder al in verband gebracht met bijensterfte.

    ‘Er zijn alternatieven’
    “Bijen staan aan het begin van de voedselcyclus”, zegt PVV-Kamerlid Dion Graus. “Als het slecht voor hen is, dan is het slecht voor iedereen. Dit onderzoek laat zien wat wij al zes jaar lang roepen: alle neonicotinoïden moeten verboden worden. Daar doen we onze akkerbouwers geen kwaad mee, er zijn gewoon alternatieven.”

    Nationaal niveau is ook goed
    De Partij voor de Dieren ziet in het onderzoek bevestigd wat het al wist. Begin dit jaar schaarde een Kamermeerderheid zich al achter een motie van de partij die vanwege massale bijensterfte opriep tot een verbod. “Aan de motie heeft de regering nog steeds geen gehoor gegeven, direct na het reces willen we een debat”, zegt PvdD-Kamerlid Esther Ouwehand. “Als het Europees niet gebeurt, dan maar nationaal. Dat is wel degelijk mogelijk.”

    Zorgen
    Het recente onderzoek baart staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische Zaken (PvdA) ‘grote zorgen’, schreef ze dinsdag in een brief aan de Kamer. Ze heeft het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden gevraagd om een oordeel over de studie, dat in augustus wordt verwacht. Ook heeft Dijksma de European Food Safety Authority inmiddels om eenzelfde oordeel gevraagd.
    Bron: Nieuws.nl, 16-07-14
    http://www.nieuws.nl/algemeen/20140716/Kamer-wil-af-van-veelvoorkomend-landbouwgif

  • Toxicoloog Henk Tennekes wil dat tijdschrift Nature de vogelstudie van Nijmeegse biologen rectificeert

    Toxicoloog Henk Tennekes wil dat tijdschrift Nature de vogelstudie van Nijmeegse biologen rectificeert

    Henk Tennekes staat volledig achter de inhoud van het stuk dat vorige week werd gepubliceerd. Maar hij neemt het de auteurs kwalijk dat zij zijn wetenschappelijke publicaties niet hebben genoemd in hun lijst referenties. De schrijvers verwijzen naar 24 andere studies, maar niet naar twee wetenschappelijke artikelen en een Engelstalig boek van Tennekes, die al in 2010 een verband legde tussen het gebruik van bestrijdingsmiddelen en de teruggang van vogels. Tennekes stuurde de auteurs een mailwisseling met dierecoloog Bruno Ens van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Tennekes schreef Ens in juli 2011: “Het staat naar mijn oordeel buiten kijf dat onmisbare voedselbronnen van de kluut acuut bedreigd worden door extreme oppervlaktewaterverontreiniging met insecticiden, met name imidacloprid.” Ens antwoordde in maart 2012 dat hij de stukken had bestudeerd, maar dat hij de analyses niet overtuigend vond. Maar, schreef Ens, inmiddels waren in Nijmegen biologen bezig met hun studie.

    Henk Tennekes staat volledig achter de inhoud van het stuk dat vorige week werd gepubliceerd. Maar hij neemt het de auteurs kwalijk dat zij zijn wetenschappelijke publicaties niet hebben genoemd in hun lijst referenties. De schrijvers verwijzen naar 24 andere studies, maar niet naar twee wetenschappelijke artikelen en een Engelstalig boek van Tennekes, die al in 2010 een verband legde tussen het gebruik van bestrijdingsmiddelen en de teruggang van vogels. Tennekes stuurde de auteurs een mailwisseling met dierecoloog Bruno Ens van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Tennekes schreef Ens in juli 2011: “Het staat naar mijn oordeel buiten kijf dat onmisbare voedselbronnen van de kluut acuut bedreigd worden door extreme oppervlaktewaterverontreiniging met insecticiden, met name imidacloprid.” Ens antwoordde in maart 2012 dat hij de stukken had bestudeerd, maar dat hij de analyses niet overtuigend vond. Maar, schreef Ens, inmiddels waren in Nijmegen biologen bezig met hun studie.

    Uit het proefschrift van co-auteur Chris van Turnhout van maart 2011, waarin het woord ‘insecticide’ geen enkele keer wordt genoemd, blijkt eveneens dat het boek van Tennekes de Nijmeegse onderzoekers op het spoor heeft gezet. Volgens de leider van het Nijmeegse onderzoek, plantenecoloog Hans de Kroon, is er niet opzettelijk gezwegen over de publicaties van Tennekes: “Wij hebben een keuze moeten maken. Om een studie over zo’n precair onderwerp als dit te publiceren, moet je verwijzen naar de beste wetenschap, anders wordt je afgebrand.” De Kroon weigert te rectificeren. Een Oostenrijkse overheidsambtenaar noemt het verzwijgen van de Tennekes publicaties een “zware wetenschapsethische overtreding”, een vooraanstaande wetenschapper van Novartis kwalificeert het als “misselijkmakend”. De Australische ecotoxicoloog Francisco Sánchez-Bayo protesteerde tegen deze gang van zaken in een Letter to the Editor van Nature. Volgens Tennekes voldoet het ontbreken van verwijzingen naar zijn werk aan definities van plagiaat. Alleen is er geen wet die plagiaat verbiedt, zo jurist Arnoud Engelfriet.
    Bron: Dagblad Trouw, 15-07-14

  • Na vijf jaar alarm slaan krijgt Henk Tennekes gelijk

    Na vijf jaar alarm slaan krijgt Henk Tennekes gelijk

    Henk Tennekes (63) was werkzaam in het kankeronderzoek. Vijf jaar geleden ontdekte hij dat de neonics op insecten effecten hebben die vergelijkbaar zijn met kankerverwekkende stoffen. Hij publiceerde in wetenschappelijke bladen over zijn bevindingen. “Mijn conclusie was dat er geen veilige ondergrens is voor deze klasse van insecticiden, iedere blootstelling is te hoog. Ik heb toen al mijn bezorgdheid geuit over het risico van een breuk in de voedselketen. De pest is dat 90 procent van deze moeilijk afbreekbare middelen in het milieu komt, in het oppervlaktewater. Dat hebben de waterschappen inmiddels ook kunnen vaststellen. Van dat water leven vissen, vogels, vleermuizen, egels, amfibieën, reptielen, noem maar op. Als de vogels uit het boerenland verdwijnen, dan dondert op enig moment die hele voedselketen in elkaar. Ik waarschuw daar al jaren voor.” Hij schreef een boek in 2010 over de gevaren van de neonicotoïden met de veelzeggende titel ‘A disaster in the making’, een naderende ramp. Nijmeegse biologen publiceerden in 2014 een onderzoek waaruit blijkt dat de ‘neonics’, zoals ze kortweg worden aangeduid, niet alleen schadelijk zijn voor bijen en hommels, maar ook voor de veldleeuwerik, de kleine karekiet, de gele kwikstaart en nog wat vogelsoorten. De eerste die het boek van Tennekes lovend besprak was de Rachel Carson Council, opgericht ter nagedachtenis van de Amerikaanse biologe Rachel Carson, die ruim een halve eeuw geleden ‘Silent Spring’ publiceerde.

    Henk Tennekes (63) was werkzaam in het kankeronderzoek. Vijf jaar geleden ontdekte hij dat de neonics op insecten effecten hebben die vergelijkbaar zijn met kankerverwekkende stoffen. Hij publiceerde in wetenschappelijke bladen over zijn bevindingen. “Mijn conclusie was dat er geen veilige ondergrens is voor deze klasse van insecticiden, iedere blootstelling is te hoog. Ik heb toen al mijn bezorgdheid geuit over het risico van een breuk in de voedselketen. De pest is dat 90 procent van deze moeilijk afbreekbare middelen in het milieu komt, in het oppervlaktewater. Dat hebben de waterschappen inmiddels ook kunnen vaststellen. Van dat water leven vissen, vogels, vleermuizen, egels, amfibieën, reptielen, noem maar op. Als de vogels uit het boerenland verdwijnen, dan dondert op enig moment die hele voedselketen in elkaar. Ik waarschuw daar al jaren voor.” Hij schreef een boek in 2010 over de gevaren van de neonicotoïden met de veelzeggende titel ‘A disaster in the making’, een naderende ramp. Nijmeegse biologen publiceerden in 2014 een onderzoek waaruit blijkt dat de ‘neonics’, zoals ze kortweg worden aangeduid, niet alleen schadelijk zijn voor bijen en hommels, maar ook voor de veldleeuwerik, de kleine karekiet, de gele kwikstaart en nog wat vogelsoorten. De eerste die het boek van Tennekes lovend besprak was de Rachel Carson Council, opgericht ter nagedachtenis van de Amerikaanse biologe Rachel Carson, die ruim een halve eeuw geleden ‘Silent Spring’ publiceerde.

    In dat boek (1962) toonde Carson aan dat het op grote schaal gebruikte bestrijdingsmiddel DDT, behalve voor insecten, ook giftig was voor andere organismen. Het insecticide zwierf door zijn slechte afbreekbaarheid door de voedselketen en hoopte zich uiteindelijk op in lichaamsvet en melk van dier en mens. Bij de discussie over de neonicotoïden dringt zich de vergelijking met DDT op. Ook dit middel rekende in de jaren vijftig van de vorige eeuw uiterst effectief af met muggen, vlooien, luizen en ander ongedierte. In de landbouw, ook in Nederland, werd het bestrijdingsmiddel op grote schaal toegepast, net als nu de neonics.

    Ook Tennekes ziet de parallel met DDT. “Dit is een milieucatastrofe van de eerste orde. Dit zijn middelen die de natuur vernietigen. Bestrijdingsmiddelen moeten pas ingezet worden als laatste redmiddel, als al het andere faalt.”

    “Boerenorganisaties zeggen dan vaak: zonder bestrijdingsmiddelen kunnen we niet voldoende voedsel produceren. Maar de voedselproductie is wereldwijd groot genoeg om twaalf miljard mensen te eten te geven. Probleem is dat we veel produceren voor veevoer. Als wij iets minder vlees zouden gaan eten, dan zouden we heel goed zonder of met veel minder bestrijdingsmiddelen kunnen.”
    Bron: Dagblad Trouw, 11-07-2014
    http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3687556/2014/07/11/Na-vijf-jaar-alarm-slaan-krijgt-Tennekes-gelijk.dhtml

  • Vragen van Henk Van Gerven (SP) aan de staatssecretaris van EZ over vogelsterfte door imidacloprid en aansprakelijkheid voor vervuiling (ingezonden 11 juli 2014)

    Vragen van Henk Van Gerven (SP) aan de staatssecretaris van EZ over vogelsterfte door imidacloprid en aansprakelijkheid voor vervuiling (ingezonden 11 juli 2014)

    1. Kent u het artikel in Biologen: Vogels lijden onder ‘bijengif’? 1); 2. Onderkent u het verband tussen het gebruik van het middel imidacloprid in de landbouw en de achteruitgang van 15 weidevogels zoals spreeuw, veldleeuwerik, boerenzwaluw en ringmus?; 3. Bent u bereid de toelating van het middel imidacloprid met onmiddellijke ingang op te schorten en bent u bereid het middel –gelijk met de opschorting- te laten herbeoordelen in de reguliere procedure?; 4. Bent u bereidt de producent van imidacloprid juridisch aansprakelijk te stellen voor de schade aan de natuur die door het middel imidacloprid is aangericht, of althans de mogelijkheden hiertoe te onderzoeken?

    1. Kent u het artikel in Biologen: Vogels lijden onder ‘bijengif’? 1); 2. Onderkent u het verband tussen het gebruik van het middel imidacloprid in de landbouw en de achteruitgang van 15 weidevogels zoals spreeuw, veldleeuwerik, boerenzwaluw en ringmus?; 3. Bent u bereid de toelating van het middel imidacloprid met onmiddellijke ingang op te schorten en bent u bereid het middel –gelijk met de opschorting- te laten herbeoordelen in de reguliere procedure?; 4. Bent u bereidt de producent van imidacloprid juridisch aansprakelijk te stellen voor de schade aan de natuur die door het middel imidacloprid is aangericht, of althans de mogelijkheden hiertoe te onderzoeken?

    5
    Kunt u garanderen dat de producent alle relevante informatie over mogelijke schadelijkheid van imidacloprid heeft gedeeld? Zo ja, waar baseert u dit op?

    6
    Waarom hebben geen van de grote en structurele overschrijdingen met imidacloprid geleid tot een aanpassing van beleid bij het College Toelating Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden (CTGB)? Bent u bereid het CTGB te verplichten om bij structurele overschrijdingen standaard over te gaan tot opschorting of inperking van gebruik?

    7
    Kunt u inzage geven in de hoogte van de kosten die waterbedrijven moeten maken doordat zij geconfronteerd worden met frequente overschrijdingen van het bestrijdingsmiddel imidacloprid? Bent u inmiddels bereid de kosten door te berekenen aan de sector middels een heffing op bestrijdingsmiddelen? Zo nee, wat is de rechtvaardiging voor de inzet van publiek geld?

    8
    Waterbeheerders vragen al tenminste 15 jaar vragen om inzicht in gebruik per gebied en per bestrijdingsmiddel; hebben zij inmiddels wel toegang tot deze gegevens?

    9
    Heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) inzicht in gebruik per gebied en per bestrijdingsmiddel en welke handhavingsacties onderneemt de NVWA en welke gegevens heeft zij hierbij tot haar beschikking?

    10
    Erkent u dat het Europese verbod op de drie neonicotinoiden (clothianidin, thiamethoxam en imidacloprid) door de vele uitzonderingen slechts zo’n 15% van het gifgebruik zal beslaan? Zo nee, welk percentage dan wel en waar baseert u dit op?

    11
    Bent u bereid op basis van het onderzoek in Nature van Kroon e.a. met spoed Europees aan te kaarten dat de overige 85% gebruik van deze drie neonicotinoiden ook verboden moet worden? 2)

    12
    Erkent u dat er al jarenlang serieuze aanwijzingen waren dat het middel imidacloprid schadelijk was voor insecten en weidevogels (zie o.a. publicaties van Henk Tennekes)?

    13
    Speelt ‘voorzorg’ volgens u een rol in de huidige beoordelingsprocedures? Zo nee, waarom niet, vindt u dit terecht en bent u bereid alsnog ‘voorzorg’ een plek te geven in de beoordelingsprocedures?

    14
    Klopt het dat van de 128 medewerkers bij het CTGB slechts 7 toxicoloog zijn? Klopt het dat een groep medewerkers helemaal geen wetenschappelijke kwalificaties heeft en wel beoordelingen doet? Klopt het dat de wetenschappers die het CTGB wel heeft zeer weinig publiceren? Hoe wordt de organisatie geacht tegenwicht te bieden tegen de industrie? Met welke andere partijen wordt door het CTGB structureel overleg gevoerd behalve de aanvragende industrie?

    15
    Klopt het dat het grootste deel van de beoordeling van toelating van middelen door het CTGB gebeurt op basis van door de industrie aangeleverde gegevens? Wilt u de procedure beschrijven en daarbij aangeven of er inmiddels wel beoordeeld wordt op gezondheidsrisico’s voor omwonenden, of er beoordeeld wordt op gestapelde effecten (effecten van combinaties van bestrijdingsmiddelen) en of er van alle relevante wetenschappelijke inzichten gebruik gemaakt is, bijvoorbeeld bij de beoordeling van de effecten van imidacloprid op ongewervelden?

    1) Trouw, 10 juli 2014
    2) Zie http://www.greenpeace.nl/2013/Publicaties/Landbouw/Gebruik-van-neonicotinoiden-in-Nederland/ CLM rapport iov Greenpeace
    Bron: Tweede Kamer
    http://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/detail.jsp?id=2014Z13304&did=2014D26629

  • Toxicoloog Henk Tennekes uit Zutphen waarschuwt al jaren voor de schadelijke gevolgen voor het milieu door het gebruik van bepaalde pesticiden

    Toxicoloog Henk Tennekes uit Zutphen waarschuwt al jaren voor de schadelijke gevolgen voor het milieu door het gebruik van bepaalde pesticiden

    Insectenetende vogels, zoals spreeuw (Sturnus vulgaris) en boerenzaluw (Hirundo rustica) gaan sterker achteruit in gebieden met hoge concentraties van de neonicotinoïde imidacloprid in het oppervlaktewater. Dit blijkt uit een analyse van gedetailleerde gegevens over milieufactoren en trends van algemene insectenetende vogels in het boerenland. Het wetenschappelijk tijdschrift Nature publiceert de studie van biologen van de Radboud Universiteit en van Sovon Vogelonderzoek Nederland vandaag. Toxicoloog Henk Tennekes uit Zutphen waarschuwt al jaren voor de schadelijke gevolgen voor het milieu door het gebruik van bepaalde pesticiden.

    Insectenetende vogels, zoals spreeuw (Sturnus vulgaris) en boerenzaluw (Hirundo rustica) gaan sterker achteruit in gebieden met hoge concentraties van de neonicotinoïde imidacloprid in het oppervlaktewater. Dit blijkt uit een analyse van gedetailleerde gegevens over milieufactoren en trends van algemene insectenetende vogels in het boerenland. Het wetenschappelijk tijdschrift Nature publiceert de studie van biologen van de Radboud Universiteit en van Sovon Vogelonderzoek Nederland vandaag. Toxicoloog Henk Tennekes uit Zutphen waarschuwt al jaren voor de schadelijke gevolgen voor het milieu door het gebruik van bepaalde pesticiden.

    Bron:
    Vogelwerkgroep noordwest-achterhoek, juli 2014

  • Nederlandse ecologen bevestigen nu ook dat milieuverontreiniging met imidacloprid de boerenlandvogels zal uitroeien

    Nederlandse ecologen bevestigen nu ook dat milieuverontreiniging met imidacloprid de boerenlandvogels zal uitroeien

    De vogelstand daalt in gebieden waar hogere concentraties van het bestrijdingsmiddel imidacloprid in het oppervlaktewater worden gevonden. De spreeuw en de boerenzwaluw – algemeen voorkomende insecteneters – nemen in aantal af als er meer van het gewasbeschermingsmiddel in het water zit. Dit blijkt uit uitgebreid onderzoek van de Radboud Universiteit in Nijmegen in samenwerking met Sovon Vogelonderzoek Nederland. Het onderzoek is gepubliceerd in het vooraanstaande wetenschappelijk tijdschrift Nature. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van gegevens van de waterschappen over bestrijdingsmiddelen in oppervlaktewater in de periode van 2003 tot 2009 en over de vogelpopulaties in de periode van 2003 tot 2010 in Nederland. Conclusie is dat in gebieden met hogere concentraties van imidacloprid in oppervlaktewater er sprake is van een daling van de vogelstand of een verminderde groei van de vogelstand.

    De vogelstand daalt in gebieden waar hogere concentraties van het bestrijdingsmiddel imidacloprid in het oppervlaktewater worden gevonden. De spreeuw en de boerenzwaluw – algemeen voorkomende insecteneters – nemen in aantal af als er meer van het gewasbeschermingsmiddel in het water zit. Dit blijkt uit uitgebreid onderzoek van de Radboud Universiteit in Nijmegen in samenwerking met Sovon Vogelonderzoek Nederland. Het onderzoek is gepubliceerd in het vooraanstaande wetenschappelijk tijdschrift Nature. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van gegevens van de waterschappen over bestrijdingsmiddelen in oppervlaktewater in de periode van 2003 tot 2009 en over de vogelpopulaties in de periode van 2003 tot 2010 in Nederland. Conclusie is dat in gebieden met hogere concentraties van imidacloprid in oppervlaktewater er sprake is van een daling van de vogelstand of een verminderde groei van de vogelstand.

    De onderzoekers hebben gekeken naar de bosrietzanger, rietzanger, kleine karekiet, veldleeuwerik, graspieper, geelgors; spotvogel, boerenzwaluw, gele kwikstaart, ringmus, fitis, roodborsttapuit, spreeuw, grasmus en de grote lijster.

    Bron: De Boerderij, 9 juli 2014
    http://www.boerderij.nl/Home/Nieuws/2014/7/Vogelstand-daalt-bij-gebruik-imidacloprid-1556898W/
    Link naar de Nature publicatie:
    http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature13531.html
    Caspar A. Hallmann, Ruud P. B. Foppen, Chris A. M. van Turnhout, Hans de Kroon & Eelke Jongejans
    Nature (2014) doi:10.1038/nature13531

  • Neonicotinoids linked to recent fall in farmland bird numbers

    Neonicotinoids linked to recent fall in farmland bird numbers

    New research has identified the world’s most widely used insecticides as the key factor in the recent reduction in numbers of farmland birds. The finding represents a significant escalation of the known dangers of the insecticides and follows an assessment in June that warned that pervasive pollution by these nerve agents was now threatening all food production. The neonicotinoid insecticides are believed to seriously harm bees and other pollinating insects, and a two-year EU suspension on three of the poisons began at the end of 2013. Peer-reviewed research, published in the leading journal Nature this Wednesday, has revealed data from the Netherlands showing that bird populations fell most sharply in those areas where neonicotinoid pollution was highest. Starlings, tree sparrows and swallows were among the most affected. At least 95% of neonicotinoids applied to crops ends up in the wider environment, killing the insects the birds rely on for food, particularly when raising chicks.

    New research has identified the world’s most widely used insecticides as the key factor in the recent reduction in numbers of farmland birds. The finding represents a significant escalation of the known dangers of the insecticides and follows an assessment in June that warned that pervasive pollution by these nerve agents was now threatening all food production. The neonicotinoid insecticides are believed to seriously harm bees and other pollinating insects, and a two-year EU suspension on three of the poisons began at the end of 2013. Peer-reviewed research, published in the leading journal Nature this Wednesday, has revealed data from the Netherlands showing that bird populations fell most sharply in those areas where neonicotinoid pollution was highest. Starlings, tree sparrows and swallows were among the most affected. At least 95% of neonicotinoids applied to crops ends up in the wider environment, killing the insects the birds rely on for food, particularly when raising chicks.

    The researchers, led by Hans de Kroon, an ecologist at Radboud University, in the Netherlands, examined other possible reasons for the bird declines seen during the study period of 2003 to 2010, including intensification of farming. But high pollution by a neonicotinoid known as imidacloprid was by far the largest factor.

    “It is very surprising and very disturbing,” de Kroon said. Water pollution levels of just 20 nanograms of neonicotinoid per litre led to a 30% fall in bird numbers over 10 years, but some water had contamination levels 50 times higher. “That is why it is so disturbing – there is an incredible amount of imidacloprid in the water,” he said. “And it is not likely these effects will be restricted to birds.”

    De Kroon added: “All the other studies [on harm caused by neonicotinoids] build up from toxicology studies. But we approached this completely from the other end. We started with the bird population data and tried to explain the declines. Our study really makes the evidence complete that something is going on here. We can’t go on like this any more. It has to stop.”

    David Goulson, a professor at the University of Sussex, who was not involved in the new studies, said the research was convincing and ruled out likely alternative causes of bird decline. “The simplest, most obvious, explanation is that highly toxic substances that kill insects lead to declines in things that eat insects.”

    There was little reason to doubt that wildlife in the UK and other countries were not suffering similar harm, he said. “This work flags up the point that this isn’t just about bees, it is about everything. When hundreds or thousands of species or insect are being wiped out, it’s going to have impacts on bats, shrews, hedgehogs, you name it. It is pretty good evidence of wholesale damage to the environment.”

    Goulson said that, unlike the Netherlands, the UK did not monitor neonicotinoid pollution and the EU ban would not remove the substances from the environment. “They are still being widely used, as the moratorium only applies to three neonicotinoids and some crops. There is still a lot of them going into the environment. The door is far from shut.”

    A spokesman for Bayer CropScience, which makes the neonicotinoid that was examined in the study, disputed the findings. “It provides no substantiated evidence of the alleged indirect effects of imidacloprid on insectivorous birds. Bayer CropScience is working with the Dutch authorities and agricultural stakeholders to ensure the safe use of imidacloprid-containing crop protection products and to preserve the environment.”

    He added: “Neonicotinoids have gone through an extensive risk assessment which has shown that they are safe to the environment when used responsibly according to the label instructions.”

    But de Kroon said new research, including his own, was showing that neonicotinoids posed an even greater threat than had been anticipated and new regulations had to take this into account. In 2012, MPs warned regulators appeared to be “turning a blind eye” to the harm caused by neonicotinoids.

    David Gibbons, head of the RSPB centre for conservation science, said: “This elegant and important study provides worrying evidence of negative impacts of neonicotinoid insecticides on birds. Monitoring of neonicotinoid pollution in UK soils and waterways is urgently required, as is research into the effects of these insecticides on wildlife.”

    A Defra spokesperson said: “Pesticide use across Europe is tightly regulated to protect the environment and public health – [pesticides] are a safe, effective and economical means of managing crops. We continue to review evidence on neonicotinoids.”

    Also on Wednesday, further research showing that neonicotinoids damage the natural ability of bees to collect food was published in the journal Functional Ecology. The work used tiny tags to track bees and found those exposed to the insecticide gathered less pollen.

    “Exposure to this neonicotinoid seems to prevent bees from being able to learn essential skills,” said Nigel Raine, a professor at the University of Guelph, Canada. He said the regulatory tests, which only looked for short-term, lethal effects, were failing to prevent serious harm. “These tests should be conducted for extended periods to detect the effects of chronic exposure.

    Source: The Guardian, 9 July 2014
    http://www.theguardian.com/environment/2014/jul/09/neonicotinoids-farmland-birds
    Declines in insectivorous birds are associated with high neonicotinoid concentrations http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature13531.html

  • De ecosystemen die het leven op aarde dragen gaan naar de knoppen door de neonicotinoiden

    De ecosystemen die het leven op aarde dragen gaan naar de knoppen door de neonicotinoiden

    Vier jaar lang heeft de zogenaamde Task Force on Systemic Pesticides op vraag van de International Union for the Conservation of Nature (IUCN) de gevolgen van het gebruik van de nieuwe generatie van pesticiden onderzocht. Die expertengroep bestaande uit een dertigtal wetenschappers uit vijftien landen, heeft ruim achthonderd collegiaal getoetste wetenschappelijke studies doorgenomen en hun conclusies samengebracht in een Worldwide Integrated Assessment (WIA). Die wereldwijde integrale beoordeling besluit dat de zogenaamde systemische pesticiden niet alleen een ernstig gevaar vormen voor bestuivende insecten, maar ook voor talloze ongewervelde bodemdieren, zoals regenwormen en mijten, en evengoed voor gewervelde dieren zoals vogels.

    Vier jaar lang heeft de zogenaamde Task Force on Systemic Pesticides op vraag van de International Union for the Conservation of Nature (IUCN) de gevolgen van het gebruik van de nieuwe generatie van pesticiden onderzocht. Die expertengroep bestaande uit een dertigtal wetenschappers uit vijftien landen, heeft ruim achthonderd collegiaal getoetste wetenschappelijke studies doorgenomen en hun conclusies samengebracht in een Worldwide Integrated Assessment (WIA). Die wereldwijde integrale beoordeling besluit dat de zogenaamde systemische pesticiden niet alleen een ernstig gevaar vormen voor bestuivende insecten, maar ook voor talloze ongewervelde bodemdieren, zoals regenwormen en mijten, en evengoed voor gewervelde dieren zoals vogels.

    Bron: De bond · 11 juli 2014

  • The World’s Most Endangered Frogs

    The World’s Most Endangered Frogs

    Frogs and other amphibians are under pressure. Nearly one-third of the world’s amphibians are threatened or extinct, according to a report from the International Union for the Conservation of Nature (IUCN). The spread of a fungus called chytrid (Batrachochytrium dendrobatidis) has taken a toll, leading to the catastrophic decline or extinction of at least 200 species. The amphibian specialists at the IUCN put together a list of five frogs that face the greatest risk of extinction.

    Frogs and other amphibians are under pressure. Nearly one-third of the world’s amphibians are threatened or extinct, according to a report from the International Union for the Conservation of Nature (IUCN). The spread of a fungus called chytrid (Batrachochytrium dendrobatidis) has taken a toll, leading to the catastrophic decline or extinction of at least 200 species. The amphibian specialists at the IUCN put together a list of five frogs that face the greatest risk of extinction.

    One of the smallest frogs in the world, the Macaya breast-spot frog (Eleutherodactylus thorectes) is only found on the Formon and Macaya peaks in southwestern Haiti. The species is expected to decline by 80 percent over the next ten years as a result of habitat destruction. Slash and burn agriculture and the logging of trees for charcoal are driving this loss of habitat.

    As its name suggests, the Kihansi Spray Toad (Nectophrynoides asperginis) was once found in the spray of the Kihansi Falls in Tanzania. It is now considered extinct in the wild. A hydroelectric dam built upstream of the falls is blamed for this decline. The dam cut off 90 percent of the original water flow, reducing the volume of spray around the falls and altering the vegetation.

    The Island Forest Frog (Platymantis insulatus) is a native of the South Gigante Island in the central Philippines and inhabits the island’s limestone forests and caves. Like a number of frogs, it has no distinct tadpole phase; the larva develops inside an egg until it emerges as a baby frog. The main threat to this species is human encroachment due to guano (bat manure) mining and the quarrying of limestone.

    The brightly-colored Golden Mantella (Mantella aurantiaca) lives in the rainforests of central-east Madagascar. Females lay their eggs on the forest floor and the tadpoles that emerge are swept into swamps, temporary ponds and flooded forests. The frog’s main threats are habitat loss due to agriculture and logging, but experts also worry about over-collection due to its popularity amongst frog enthusiasts.

    True to its name, the Titicaca Water Frog (Telmatobius culeus) inhabits Lake Titicaca high in the Andes mountain range on the border of Bolivia and Peru. The frog’s unusual appearance is due to folds of extra skin that help it absorb oxygen in a high-elevation, low-oxygen environment. The species has declined by 80 percent in the last three generations due to over-harvesting, the introduction of invasive species and environmental pollution.

    Sources:

    IUCN Redlist – Amphibians http://www.iucnredlist.org/initiatives/amphibians/analysis
    Amphibia Web – An Overview of Chytridiomycosis http://www.amphibiaweb.org/chytrid/chytridiomycosis.html
    Encyclopedia of Life – Frogs and Toads http://eol.org/pages/1553/overview
    Arkive – Amphibians http://www.arkive.org/amphibians/

    Episodes