After a decade of intense research on the problems affecting bees, we gain clarity over the once blurry picture of confounding factors that included parasites, pathogens, pesticides, lack of food, and others stressors. On the one hand is it obvious that all those factors contribute to the problems observed. On the other, it has become evident that neonicotinoids (and insecticides like fipronil and perhaps others not yet identified) play a crucial role as the promoters of pathogen and parasite infections that effectively drive colony losses. In other words, these systemic insecticides are the ultimate cause of this complex crisis of honey bee health. Because the cascade of effects prompted by neonicotinoids involves irreversible biological pathways that are not observable until after death (e.g. diseases), it has taken a long time to unravel the mechanisms involved in the chronic intoxication by these insecticides. What happens with honey bees and bumble bees however, may also be happening with other pollinators such as our butterflies and hoverflies, and likely impacts predatory insects and parasitoids too, as all of them are exposed to sublethal doses of neonicotinoids in agricultural environments. The impact that these systemic insecticides are having on the ecosystems built upon these myriad insects may thus compromise the sustainability of our agricultural production.
Source:
Francisco Sánchez-Bayo & Nicolas Desneux (2015) Neonicotinoids and the prevalence of parasites and disease in bees, Bee World, 92:2, 34-40
Auteur: Henk Tennekes
-
Neonicotinoids and the prevalence of parasites and disease in bees
-
Landwirtschaft belastet Böden
Ein aktuelles Hintergrundpapier des Umweltbundesamtes macht die Landwirtschaft für den schlechten Zustand unserer Böden, des Grundwassers und der biologischen Vielfalt verantwortlich. Der Tenor: Stickstoff, Phosphor, Schwermetalle – unsere Landwirte holen zwar das Mögliche aus den Böden heraus. Aber sie tun es nicht nachhaltig. Der übermäßige Einsatz von Mineraldüngern, Gülle und Pestiziden macht die Böden auf Dauer krank. Und schädigt auch das Grundwasser, das Klima und die Artenvielfalt auf den Feldern. Beispiel Stickstoff: Die Landwirtschaft ist mit 57 Prozent die bei weitem größte Quelle von Stickstoff in der Umwelt. Und jedes Jahr werden pro Hektar durchschnittlich 97 Kilogramm mehr auf die Äcker gebracht als die Pflanzen aufnehmen können.”Insgesamt ist die intensive Landwirtschaft zu einem der Hauptverursacher für Umwelteinträge verschiedener Stoffe wie Stickstoff, Phosphor, Pflanzenschutzmittel und Schwermetalle in die Umwelt und deren Auswirkungen auf die Vielfalt der Lebensgemeinschaften in der Agrarlandschaft geworden. Sie ist verantwortlich dafür, dass rechtlich verbindliche Umweltqualitätsziele nicht erreicht wurden und werden. Die derzeitige Entwicklung lässt auch nicht erkennen, dass eine baldige Trendumkehr zu erwarten wäre“, bemängeln die Autoren in ungewöhnlich scharfer Form.
Quelle: GEO, 16.04.16
http://www.geo.de/GEO/natur/oekologie/nachhaltigkeit-landwirtschaft-belastet-boeden-80375.html -
Interview met toxicoloog Henk Tennekes over zijn werk met de neonicotinoïden
Met een klein ingezonden stuk zette hij het gevaar van neonicotinoïden voor bijen op de kaart, en raakte hij al zijn inkomsten kwijt. Toxicoloog Henk Tennekes over drempelwaarden, dosis-werkingrelaties en een eed voor wetenschappers. “Ik las over bijensterfte. De varroamijt gold doorgaans als boosdoener maar ik dacht: bijen zijn insecten, is er geen relatie met bestrijdingsmiddelen? Ik las over een nieuwe generatie insecticiden, de neonicotinoïden. Al in de jaren negentig protesteerden Franse imkers tegen Imidacloprid, een middel dat werd gebruikt bij de teelt van zonnebloemen, waarop de bijen foerageerden. Een Spaanse wetenschapper schreef dat Imidacloprid een tijdsafhankelijke toxicologie heeft: in lage doses werkt het gif langzaam, maar het werkt wél. Jezus Christus, dacht ik, dat is de dosis-werkingrelatie van Druckrey en Küpfmüller! Net als bij sommige kankerverwekkende stoffen zie je de gevolgen pas na langere tijd, en langdurige blootstelling werkt mogelijk versterkend. Die stof is levensgevaarlijk! De ingezonden brief hierover van Jeroen van der Sluijs en mij in de NRC gooide de knuppel in het Nederlandse hoenderhok.” Later bleken nog veel meer organismen onder de neonics te lijden: microben, aardwormen, hagedissen, vogels en vissoorten.“ Het bleek dat deze stoffen slecht afbreken, makkelijk uitspoelen in het grond- en oppervlaktewater en zich daardoor in het milieuverspreiden en hele voedselketens aantasten. Op initiatief van een ornitholoog heb ik onderzoek gedaan naar de gevolgen voor boerenlandvogels. De relatie tussen het gebruik van Imidacloprid en de achteruitgang van soorten als grutto, tureluur en veldleeuwerik was zonneklaar. Onderzoek van anderen heeft dat bevestigd. Vogels zijn aaibaarder dan insecten, dus dat werd groot nieuws maar Bleker, toen staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, wilde er niet aan. Hij baseerde zich op onderzoek van Blacquière, een Wageningse wetenschapper, die mijn werk onder de tafel had geveegd. Wageningen heeft sterke banden met de industrie, als je Blacquière hoort, hoor je Bayer.”
Bron: Down to Earth, april 2016 -
The Population Of The Reddish Egret Is Evidently Dropping
The Bahamas, the Caribbean, Florida and Mexico are just some of the places that witness the spectacular coastal bird, the Reddish egret. Unfortunately, this fascinating bird is slowly declining in number and is lately becoming a rare sight.The population of reddish egret has come down drastically, with just 400 nesting pairs in Florida. In fact, the reddish egret (Egretta rufescens) is one of the rarest heron seen in America. In order to protect this bird, the reddish egret is sheltered by the U.S. Migratory Bird Treaty Act. It is also considered as a State Species of Special Concern by Florida’s Endangered and Threatened Species Rule.
Source: Nature World News, April 6, 2016
http://www.natureworldnews.com/articles/20481/20160406/population-reddish-egret-evidently-dropping-birds-florida-carribean-bahamas-mexico-slaughter-tourists-tourism-endangered-species.htm -
Alarm für Meerestiere in Nord- und Ostsee
Von 1700 untersuchten Arten an Fischen, wirbellosen Tieren und Großalgen in den deutschen Nord- und Ostseegewässern sind 30 Prozent gefährdet. Dieses Resümee zieht das Bundesamt für Naturschutz (BfN), das in Bonn die Rote Liste der Meeresorganismen vorlegte. Damit sei die Situation in Nord- und Ostsee kaum besser als im Binnenland. Auf der neuen Roten Liste stehen auch Knorpelfische wie Dornhai und Glattrochen. Ihre Lage ist laut BfN kritisch und hat sich weiter verschärft. Auch bei Aal, Schellfisch und Sternrochen hat sich die Gefährdungssituation im Vergleich zur vorangegangenen Roten Liste deutlich verschlechtert. Zudem würden die am Meeresgrund vorkommenden Organismen wie Schwämme und Muscheln und die Lebensgemeinschaften der Sandkorallenriffe beeinträchtigt sein. Von den bei früheren Analysen untersuchten 9000 Arten an Land- und Süßwasserorganismen stehen sogar 45 Prozent auf der Roten Liste. “Damit scheint die Situation in den Meeren mit 30 Prozent Rote-Listen-Arten deutlich besser zu sein, doch der Eindruck täuscht”, zitiert das BfN seine Präsidentin Beate Jessel.
Von 1700 untersuchten Arten an Fischen, wirbellosen Tieren und Großalgen in den deutschen Nord- und Ostseegewässern sind 30 Prozent gefährdet. Dieses Resümee zieht das Bundesamt für Naturschutz (BfN), das in Bonn die Rote Liste der Meeresorganismen vorlegte. Damit sei die Situation in Nord- und Ostsee kaum besser als im Binnenland. Auf der neuen Roten Liste stehen auch Knorpelfische wie Dornhai und Glattrochen. Ihre Lage ist laut BfN kritisch und hat sich weiter verschärft. Auch bei Aal, Schellfisch und Sternrochen hat sich die Gefährdungssituation im Vergleich zur vorangegangenen Roten Liste deutlich verschlechtert. Zudem würden die am Meeresgrund vorkommenden Organismen wie Schwämme und Muscheln und die Lebensgemeinschaften der Sandkorallenriffe beeinträchtigt sein. Von den bei früheren Analysen untersuchten 9000 Arten an Land- und Süßwasserorganismen stehen sogar 45 Prozent auf der Roten Liste. “Damit scheint die Situation in den Meeren mit 30 Prozent Rote-Listen-Arten deutlich besser zu sein, doch der Eindruck täuscht”, zitiert das BfN seine Präsidentin Beate Jessel.
Quelle: Die Welt, 12.05.14
http://www.welt.de/wissenschaft/umwelt/article127906814/Alarm-fuer-Meerestiere-in-Nord-und-Ostsee.html -
Exposures to endocrine disrupting chemicals contribute to the development of endometriosis and uterine fibroids
A new EU study reports on a growing body of evidence suggesting that exposures to endocrine-disrupting chemicals (EDCs), particularly diphenyldichloroethene and phthalates, contribute to the development of the most common reproductive disorders in women, endometriosis and uterine fibroids. The study, “Female Reproductive Disorders, Diseases, and Costs of Exposure to Endocrine Disrupting Chemicals in the European Union“ (DOI: http://dx.doi.org/10.1210/jc.2015-2873), is co-authored by Patricia A. Hunt of the Washington State University’s School of Molecular Biosciences, and Leonardo Trasande, an associate professor at the New York University School of Medicine Department of Pediatrics. It was published in the Endocrine Society’s Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. “The data shows that protecting women from exposure to endocrine-disrupting chemicals could substantially reduce rates of disease and lower health care and other social costs of these conditions,” says Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism study corresponding author and NYU Langone Medical Center associate professor of Pediatrics, Environmental Medicine & Population Health, Leonardo Trasande, MD, MPP.
A new EU study reports on a growing body of evidence suggesting that exposures to endocrine-disrupting chemicals (EDCs), particularly diphenyldichloroethene and phthalates, contribute to the development of the most common reproductive disorders in women, endometriosis and uterine fibroids. The study, “Female Reproductive Disorders, Diseases, and Costs of Exposure to Endocrine Disrupting Chemicals in the European Union“ (DOI: http://dx.doi.org/10.1210/jc.2015-2873), is co-authored by Patricia A. Hunt of the Washington State University’s School of Molecular Biosciences, and Leonardo Trasande, an associate professor at the New York University School of Medicine Department of Pediatrics. It was published in the Endocrine Society’s Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. “The data shows that protecting women from exposure to endocrine-disrupting chemicals could substantially reduce rates of disease and lower health care and other social costs of these conditions,” says Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism study corresponding author and NYU Langone Medical Center associate professor of Pediatrics, Environmental Medicine & Population Health, Leonardo Trasande, MD, MPP.
Source: Endometriosis News, April 4, 2016
http://endometriosisnews.com/2016/04/04/chemical-exposure-linked-to-1-4-billion-euros-in-womens-health-care-costs/ -
Pollinators are disappearing from U.S. most vital farmlands, from California’s Central Valley and the Midwest corn belt to the Mississippi River valley
A team of researchers created the first national study to map U.S. wild bees. What they found confirms that our native buzzing pollinators are disappearing from many of the country’s most vital farmlands, from California’s Central Valley and the Midwest corn belt to the Mississippi River valley.”If losses of these crucial pollinators continue, the new nationwide assessment indicates that farmers will face increasing costs – and that the problem may even destabilize the nation’s crop production,” notes the study, the findings of which were published in the Proceedings of the National Academy of Sciences.
A team of researchers created the first national study to map U.S. wild bees. What they found confirms that our native buzzing pollinators are disappearing from many of the country’s most vital farmlands, from California’s Central Valley and the Midwest corn belt to the Mississippi River valley.”If losses of these crucial pollinators continue, the new nationwide assessment indicates that farmers will face increasing costs – and that the problem may even destabilize the nation’s crop production,” notes the study, the findings of which were published in the Proceedings of the National Academy of Sciences.
Led by Insu Koh, the scientists estimate that wild bee abundance between 2008 and 2013 declined in almost one-quarter of the contiguous U.S. In addition 39 percent of U.S. croplands that rely on pollinators face a potentially debilitating mismatch between increasing demand for pollination and a diminishing supply of wild bees.“Until this study, we didn’t have a national mapped picture about the status of wild bees and their impacts on pollination,” says Koh, a researcher at UVM’s Gund Institute for Ecological Economics.
The report calls for seven million acres of land to be protected as pollinator habitat over the next five years. “It’s clear that pollinators are in trouble,” says Taylor Ricketts, the senior author of the study and director of UVM’s Gund Institute. “But what’s been less clear is where they are in the most trouble – and where their decline will have the most consequence for farms and food.”
Source: Treehugger, December 21, 2015
http://www.treehugger.com/sustainable-agriculture/first-ever-national-bee-map-reveals-farmland-risk.html -
Bloemrijke akkerranden zijn een ecologische val voor insecten
De komende weken zullen honderden boeren, voornamelijk onder regie van de agrarische collectieven in Nederland, weer bloemrijke akkerranden inzaaien. Deze akkerranden worden ingezaaid met onder meer klavers, korenbloemen en andere bloeiers die voor bijen en nectarzoekende insecten van grote betekenis zijn. Achter deze idylle schuilt echter een weerbarstige waarheid. Uit de publicatie van bijenexpert Goulson en collega’s blijkt dat het hard nodig is om met gezonde argwaan naar het beheer van akkerranden te kijken. Niet alleen onder de gewassen, ook de bodem onder de akkerranden blijkt stoffen als thiamethoxam (zaadcoating van winterkoolzaad), clothianidin en imidacloprid te bevatten. De concentraties zijn er weliswaar significant lager dan die in de bodem onder gewassen, het risico op vervuiling van de ingezaaide akkerrand is reëel. Niet geheel onverwacht blijkt het stuifmeel en de nectar van het koolzaadgewas vaak vervuild met neonicotinoiden, afkomstig uit het gecoate zaad en de bodem.
Bron: Nature Today, 4 april 2016
https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=22629 -
Een generatie kinderen dreigt slachtoffer te worden van incompetente risicobeoordeling van chemische producten
Bestrijdingsmiddelen, hormoonverstoorders, vlamvertragers en perfluorverbindingen. Ze vliegen daadwerkelijk overal om ons heen, zitten in producten die we dagelijks gebruiken en via ons voedsel nemen we ze op. Steeds meer wordt er bekend over de gevolgen van deze chemische stoffen voor het milieu, dieren en de mens zelf. Nieuw onderzoek van Europese wetenschappers toont nu ook directe gevolgen aan voor het gedrag van kinderen. De coördinator van het Europese DENAMIC onderzoek, dr. Pim Leonards van de VU, waarschuwt voor de cocktail van chemische stoffen waar we aan worden blootgesteld en de gevolgen daarvan. Zelfs bij lage concentraties van pesticiden zijn gedragsveranderingen al zichtbaar blijkt uit het DENAMIC onderzoek. Blijvende effecten kunnen bijvoorbeeld autisme en ADHD zijn.
Bestrijdingsmiddelen, hormoonverstoorders, vlamvertragers en perfluorverbindingen. Ze vliegen daadwerkelijk overal om ons heen, zitten in producten die we dagelijks gebruiken en via ons voedsel nemen we ze op. Steeds meer wordt er bekend over de gevolgen van deze chemische stoffen voor het milieu, dieren en de mens zelf. Nieuw onderzoek van Europese wetenschappers toont nu ook directe gevolgen aan voor het gedrag van kinderen. De coördinator van het Europese DENAMIC onderzoek, dr. Pim Leonards van de VU, waarschuwt voor de cocktail van chemische stoffen waar we aan worden blootgesteld en de gevolgen daarvan. Zelfs bij lage concentraties van pesticiden zijn gedragsveranderingen al zichtbaar blijkt uit het DENAMIC onderzoek. Blijvende effecten kunnen bijvoorbeeld autisme en ADHD zijn.
De vraag is of het wel mogelijk is om kinderen in een gifvrije omgeving op te laten groeien. We bekeken het bij Kinderopvang Buitenkans, waar we ook de medewerkers van BabyBeGood ontmoetten.Henk van Gerven, Tweede Kamerlid voor de SP, reageert in de uitzending op de bevindingen van het Europese DENAMIC onderzoek. Hij noemt de uitkomsten zorgelijk en navrant. Er bestaan Europese normen voor pesticiden en andere chemische stoffen, maar voor die cocktail van middelen waar we tegelijkertijd aan worden blootgesteld, bestaat geen norm. Dat vindt Van Gerven een slechte zaak. “Ik hoop dat de uitkomsten van dit nieuwe onderzoek de staatssecretaris bewegen om de toelatingsvoorwaarden van pesticiden aan te scherpen”, aldus het Kamerlid. Hij gaat een Kamerbrief sturen om ervoor te zorgen dat de toelatingsvoorwaarden worden aangescherpt.
Op 1 april stuurde staatssecretaris Van Dam (Economische Zaken) een brief naar de Tweede Kamer dat schadelijke pesticiden, zoals glyfosaat, waarschijnlijk niet worden verboden in Nederland. De staatssecretaris schrijft dat er op dit moment geen wetenschappelijke aanleiding is om deze middelen te verbieden.
Bron: Radio 1, 3 april 2016
http://m.radio1.nl/item/350764-Pesticiden:-een-groot-risico-voor-kinderen.html -
De adviezen over glyfosaat van Ctgb en RIVM volgen betekent jarenlange blootstelling van de Nederlandse bevolking aan een mogelijk kankerverwekkende stof
De kans dat mogelijk schadelijke pesticiden, zoals het omstreden middel glyfosaat, in Nederland verboden worden is klein. Dat schrijft staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) aan de Tweede Kamer. Volgens de NOS is de bewindsman van plan adviezen van het College voor de Toelating van Gewasbestrijdingsmiddelen en Biociden (CTGB) te gaan volgen. Nederland zou het beleid van Duitsland volgen, dat er ook voor pleit het middel niet te verbieden. In zijn Kamerbrief over gewasbeschermingsmiddelen van 1 april 2016 schrijft staatssecretaris Martijn van Dam het volgende over glyfosaat: “Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft aangegeven de wetenschappelijke beoordeling van Duitsland (de rapporterende lidstaat voor glyfosaat) en EFSA (European Food and Safety Authority) te steunen en adviseerde in te stemmen met het voorstel voor hernieuwde goedkeuring voor glyfosaat……..Voor Nederland staat voorop dat er op dit moment op basis van de beoordeling van de rapporterende lidstaat Duitsland en de EFSA en het advies van het Ctgb en het RIVM geen wetenschappelijke aanleiding is om tegen het huidige voorstel te stemmen.” Dat zou betekenen dat de bevolking zou worden blootgesteld aan een stof met mogelijk kankerverwekkende eigenschappen.
De kans dat mogelijk schadelijke pesticiden, zoals het omstreden middel glyfosaat, in Nederland verboden worden is klein. Dat schrijft staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) aan de Tweede Kamer. Volgens de NOS is de bewindsman van plan adviezen van het College voor de Toelating van Gewasbestrijdingsmiddelen en Biociden (CTGB) te gaan volgen. Nederland zou het beleid van Duitsland volgen, dat er ook voor pleit het middel niet te verbieden. In zijn Kamerbrief over gewasbeschermingsmiddelen van 1 april 2016 schrijft staatssecretaris Martijn van Dam het volgende over glyfosaat: “Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft aangegeven de wetenschappelijke beoordeling van Duitsland (de rapporterende lidstaat voor glyfosaat) en EFSA (European Food and Safety Authority) te steunen en adviseerde in te stemmen met het voorstel voor hernieuwde goedkeuring voor glyfosaat……..Voor Nederland staat voorop dat er op dit moment op basis van de beoordeling van de rapporterende lidstaat Duitsland en de EFSA en het advies van het Ctgb en het RIVM geen wetenschappelijke aanleiding is om tegen het huidige voorstel te stemmen.” Dat zou betekenen dat de bevolking zou worden blootgesteld aan een stof met mogelijk kankerverwekkende eigenschappen.
In de bijgevoegde publicatie van onafhankelijke wetenschappers wordt geconcludeerd dat (1) glyfosaat het meest toegepaste herbicide in de wereld is en het gebruik blijft stijgen; (2) glyfosaat vaak drinkwaterbronnen verontreinigt, vooral in agrarische gebieden; (3) De halfwaardetijd van glyfosaat in water en bodem langer is dan voorheen werd aangenomen; (4) glyfosaat en zijn metabolieten op grote schaal voorkomen in het wereldwijde soja-aanbod; (5) de human blootstelling aan glyfosaat blijft stijgen; (6) glyfosaat nu gezaghebbend is geclassificeerd als een mogelijk carcinogeen voor mensen; (7) de berekening van de toelaatbare dagelijkse inname voor glyfosaat in de Verenigde Staten en de Europese Unie zijn gebaseerd op verouderde wetenschap.Bron: nu.nl, 2 april 2016
http://www.nu.nl/gezondheid/4240600/kans-verbod-schadelijke-onkruidverdelgers-in-europa-klein.html