Boerenlandvogels – WP

Auteur: Henk Tennekes

  • Vermont grassland bird populations in decline

    Vermont grassland bird populations in decline

    Grassland-nesting bird populations continue to decline in numbers in Vermont, according to recent surveys conducted by the Vermont Fish & Wildlife Department and the U.S. Fish and Wildlife Service. Bird species that nest in grasslands include vesper sparrows (Pooecetes gramineus), grasshopper sparrows (Ammodramus savannarum), bobolinks (Dolichonyx oryzivorus), and eastern meadowlarks (Sturnella magna), among others. The history of grassland bird nesting over the past two centuries follows closely with changes in agricultural practices in North America. When eastern forests were converted into pasture for sheep and cows, grassland birds began nesting in these newly created grassland habitats. As natural prairies in the midwestern and western states and provinces were plowed under to make way for corn and soy crops in the twentieth century, nesting grounds for these bird species were lost.

    Source: VTDigger, July 24, 2017
    https://vtdigger.org/2017/07/27/vermont-grassland-bird-populations-decline/

  • Harbour porpoises starved to death by lack of prey in the Eastern Scheldt

    Harbour porpoises starved to death by lack of prey in the Eastern Scheldt

    After the construction of the storm surge barrier in 1986 a small population of harbour porpoises (Phocoena phocoena) seem to have been established in the Eastern Scheldt estuary in the last decades. But since 2009 the number of stranded porpoises found on the Eastern Scheldt shore increased every year, reaching highest level in 2011. In the same year the largest number of harbour porpoises was counted. Considering the number of alive animals counted by annual surveys, the number of stranded individuals is surprisingly high in the last 4 years. From the carcasses analysis made by the Veterinary Pathologic Diagnostic Centre of Utrecht University, the main reason of death identified was starvation, followed by emaciation. According to these results, the possible reasons of starvation were analysed in the present study. The main diet of harbour porpoises in the Eastern Scheldt is mainly composed by Atlantic cod, whiting and poor cod for adults and sand goby, whiting and herring for juveniles. Data about biomass and number per 1000 m² of the main prey of harbour porpoises were collected from the results of surveys performed every year by research institute IMARES. Evidence of low biomass and number of fish resulted from the collection of data, corresponding to a shortage of food for harbour porpoises resident in Eastern Scheldt. The most abundant fish among the main prey of porpoises is sand goby but it is also the species which shows the most evidence of decrease after 2000 on, with fluctuating trend. The age-group most represented among stranded animals was detected as juveniles. The relation between low prey availability and number of stranded animals is clear between the high decrease of sand goby, which
    represent the 70% of the juveniles diet, and the high mortality of juveniles for starvation, in the same time. The scenario of low biomass and number of fish is strengthened by interviews to fishermen and fish seller that are used to fish in the Eastern Scheldt waters.

    Source: Margherita Zorgno. MORTALITY OF HARBOUR PORPOISES (PHOCOENA PHOCOENA) IN THE EASTERN SCHELDT, THE NETHERLANDS. Aquatic Ecology and Water Quality Management Group, Wageningen University. Msc report number: 2014 MO9

  • Bruinvissen verhongeren in de Oosterschelde door gebrek aan prooivissen

    Bruinvissen verhongeren in de Oosterschelde door gebrek aan prooivissen

    Ongeveer 50 % van alle dood gevonden bruinvissen (Phocoena phocoena) in de Oosterschelde (OS) sterven door verhongering of vermagering blijkt uit onderzoek gedaan aan de Veterinaire faculteit in Utrecht. De aantallen van zo goed als alle prooivissen die de bruinvissen in de OS eten zijn de laatste jaren sterk afgenomen in aantal en in biomassa. Wijting, kabeljauw, haring en dikkoppen (een grondelachtige) kennen sinds een tiental jaren een sterke achteruitgang. Vooral de afname van de dikkoppen (grondelachtige) is funest voor de jonge bruinvissen die na de zoogtijd in het najaar grote moeite hebben hun eigen voedsel te vangen. Kortom er is simpelweg te weinig voedsel voor de bruinvissen en voor de juvenielen is de sterfte het grootst.

    Bron: Rugvin
    http://rugvin.nl/grote-afname-vissen-oorzaak-bruinvissterfte-in-oosterschelde/

  • Imidacloprid bedreigt aquatische insecten en daarmee indirect ook de visstand

    Imidacloprid bedreigt aquatische insecten en daarmee indirect ook de visstand

    De concentraties van een aantal neonicotinoïden en fipronil in Nederland overschrijden de normen regelmatig. De hoogste concentraties worden gevonden in het Westland en nog enkele andere plekken in Nederland, vooral in gebieden waar veel glastuinbouw en bloementeelt plaats vindt. Imidacloprid is de meest toegepaste neonicotinoïde. De laatste jaren is het giftig gebleken in zeer lage concentraties. Nederlands onderzoek uit 2013 heeft laten zien dat bij overschrijding van de normen voor imidacloprid er twee tot drie keer minder aquatische ongewervelden werden aangetroffen in wateren dan wanneer de normen niet overschreden worden.Daarom is in Nederland eind 2015 een aangescherpte norm van 8 nanogram per liter van kracht geworden voor chronische blootstelling aan imidacloprid. Alle Nederlandse zoetwatervissoorten gebruiken macrofauna als voedsel in één of meer levensstadia. De alarmerende conclusie voor vissen lijkt dan ook dat de voorkomende normoverschrijding van neonicotinoiden er toe leidt dat er veel minder voedsel beschikbaar is. Bovendien vormt fipronil direct een risico omdat vissen daar gevoelig voor zijn.
    Bronnen:
    Willie van Emmerik. Visionair nr. 40 – juni 2016, pagina’s 36 & 37
    Van Emmerik, W.A.M., 2015. Neonicotinoïden en risico’s voor vissen. Sportvisserij Nederland, Bilthoven.

  • The story of the neonicotinoid insecticides told by environmentalist Graham White

    The story of the neonicotinoid insecticides told by environmentalist Graham White

    Pollinators have a staunch ally in Graham White. White, a small-scale hobby beekeeper in Scotland, has been an international campaigner on the dangers of neonicotinoid pesticides since 2003. Born into a family of coal miners and glassmakers in an industrial town near Liverpool, England, White developed his love of nature exploring remnant woodlands and abandoned 19th century canals. He credits his 1976 expedition, hiking the John Muir Trail from Yosemite to Mt. Whitney in California, with changing his life.

    When White returned to the UK, he decided to make it his mission to introduce John Muir, his writings and environmental values to the people of Britain. Muir, who founded the Sierra Club in 1892, was from Scotland, but was virtually unknown there. White founded the UK’s first Environment Centre in Edinburgh in 1978 and served as founding director for 23 years. In 1994 he proposed the creation of The John Muir Award for environmental excellence as a personal development program for people of all ages. In recent years over 200,000 people have completed this national challenge award. White is also an accomplished nature photographer, author and editor of environmentally themed books and articles, and radio broadcaster, whose productions include the BBC interview series Deep in Conservation with environmental luminaries such as David Brower, Satish Kumar, Vandana Shiva, Wangari Maathai, Amory Lovins, and Bill Mollison.

    Source: EcoFarming Daily, 25 July 2017

  • Für die Rebhühner ist es fünf vor zwölf

    Für die Rebhühner ist es fünf vor zwölf

    Schnell wird bei der Felderrundfahrt mit Umweltschützern des Waiblinger Landratsamts und der Stadt Fellbach sowie Landwirten klar, dass die Rebhühner (Perdix perdix) auf dem Schmidener Feld selten und im Bestand gefährdet sind. Die Zählung des Tier- und Landschaftsökologen Jürgen Deuschle ist eindeutig. Noch vor 20 Jahren waren 120 Brutpaare rund um Schmiden zu beobachten. Die neueste Zahl ist für alle Freunde der Natur erschreckend: Es gibt auf dem Schmidener Feld nur noch 15 Brutpaare. In vielen Landkreisen ist der Vogel sogar ausgestorben, möglicherweise erst vor kurzem ebenso auf dem Rommelshauser Anteil am Schmidener Feld. Er steht auf der Roten Liste vom Aussterben bedrohter Arten.

    Quelle: Stuttgarter Zeitung, 07.07.17
    http://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.naturschutz-in-fellbach-fuer-die-rebhuehner-ist-es-fuenf-vor-zwoelf.495a2e4a-a538-4a0d-b4bf-e98ccfb8fca6.html

  • Opnieuw besmettelijke ziekte bij bijen in Drenthe vastgesteld

    Opnieuw besmettelijke ziekte bij bijen in Drenthe vastgesteld

    In Exloo (provincie Drenthe) is opnieuw Amerikaans vuilbroed vastgesteld in het 3-kilometergebied rond een eerdere uitbraak op 9 juni. Amerikaans vuilbroed is een besmettelijke bijenziekte en daarom wordt dit bijenvolk geruimd. Om verdere verspreiding te voorkomen, heeft het ministerie van Economische Zaken een nieuw vervoersverbod van drie kilometer ingesteld, dat zojuist is ingegaan en tenminste 30 dagen duurt. De NVWA houdt toezicht op het vervoersverbod en controleert de bijenvolken die in dat gebied worden gehouden. Behalve in Exloo, was op 9 juni de bijenziekte ook bij een bijenvolk van een imker in het nabijgelegen Weerdinge vastgesteld. Ook daar zijn bijenvolken in het 3-kilometergebied gecontroleerd, waarbij geen besmette volken zijn aangetroffen. Daarom is het destijds ingestelde vervoersverbod voor Weerdinge nu ingetrokken.

    Amerikaans vuilbroed is een ziekte onder larven van de honingbij. Het wordt veroorzaakt door de bacterie Paeni-bacillus larvae. De sporen van deze bacterie blijven lang kiemkrachtig en zijn resistent tegen hitte en uitdroging.

    Bron: Rijksoverheid, 24-07-17
    https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2017/07/24/opnieuw-besmettelijke-ziekte-bij-bijen-in-drenthe-vastgesteld

  • Europe’s salamanders may be doomed

    Europe’s salamanders may be doomed

    Until recently, the Bunderbos was the best place in the Netherlands to find fire salamanders (Salamandra salamandra). But starting around 2008, the population in the Bunderbos began to plummet for no apparent reason. When Frank Pasmans and An Martel, veterinarians here at Ghent University, heard about the enigmatic deaths, they recalled extinctions caused by Batrachochytrium dendrobatidis (Bd), a highly lethal fungus that infects more than 700 species of amphibian. Yet tests for Bd at their lab were negative. The declines became so alarming that RAVON removed 39 fire salamanders (Salamandra salamandra) from the park, safe-guarding them temporarily in an employee’s basement. When these animals began to die as well, Spitzen-van der Sluijs rushed them here, about 2 hours away, where Martel and Pasmans cultured a fungus from a salamander clinging to life. It was a new pathogen, related to Bd. They named it B. salamandrivorans (Bsal) for the ulcers that voraciously eat away at the animals’ skin. By the time Martel and Pasmans identified the fungus, it had annihilated the population in the Bunderbos. So began a bittersweet odyssey for the couple, partners in life as well as work. Studies they have led since their initial discovery show that Bsal—probably introduced from Asia by the pet trade—has the potential to wipe out salamander populations across Europe. An even bigger fear is that the pathogen will reach North America, which holds the world’s greatest diversity of salamanders. (Tennessee alone has 57 species.)

    Source: Science, 21 July 2017
    http://science.sciencemag.org/content/357/6348/242.full

  • Fledermaus-Idyll ist akut bedroht

    Fledermaus-Idyll ist akut bedroht

    Fledermaus-Experten in Aufruhr: Die Bestände des Abendseglers, der dem Camp in Havelberg seinen Namen gab, sind dramatisch eingebrochen. Mit lediglich 61 gefundenen und abgefangenen Abendseglern verzeichneten die Experten vom „Arbeitskreis Fledermäuse Sachsen-Anhalt“ im 20. Jahr des Abendsegler-Camps zugleich den Tiefpunkt der Bestandsentwicklung. Im Vorjahr wurden 109 Abendsegler vorgefunden, 2014 waren es 149, im Jahr 2008 sogar noch 249. Der Rekord liegt bei 350 Tieren im Jahr 2011.

    Quelle: Volksstimme, 18.07.17
    https://www.volksstimme.de/lokal/havelberg/naturschutz-fledermaus-idyll-ist-akut-bedroht

  • Verboden pesticide in Nederlandse eieren aangetroffen

    Verboden pesticide in Nederlandse eieren aangetroffen

    De voedsel- en warenautoriteit (NVWA) doet in Nederland onderzoek naar kippeneieren, meldt de Stentor. Een Gelders bedrijf zou het verboden middel fipronil hebben gebruikt bij de bestrijding van bloedluis bij pluimveehouders, zo luidt de verdenking. De fipronol is illegaal gemengd met het middel Dega-16 dat is samengesteld op basis van eucalyptus, menthol en etherische oliën. Het mengsel werd vervolgens in de stallen verneveld. Voor schoonmaak is geen registratie nodig bij het College voor toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb), tenzij het middel wordt aangeprezen als middel om levende organismen te doden. In dit geval werd door het bedrijf een claim gehanteerd dat het ging om het doden van bloedluis en had het middel daarom wel als biocide geregistreerd moeten zijn. Bij het Ctgb is geen aanvraag gedaan voor een dergelijke toepassing van Dega-16, noch is er een toelating voor afgegeven. Het Ctgb heeft 2 middelen toegelaten ter bestrijding van bloedluis: Elector op basis van spinosad en Solfac-vloeibaar op basis van cyfluthrin.

    De zaak kwam aan het rollen nadat het middel in Belgische eieren werd aangetroffen. Het spoor leidde onder meer naar het bedrijf Chickfriend in Gelderland. Zo’n 180 bedrijven worden op dit moment onderzocht vanwege mogelijke fipronilbesmetting. Deze bedrijven zijn al een aantal dagen geblokkeerd: eieren, vlees en mest mogen er niet vanaf. Besmette eieren die al op weg waren naar consumenten, worden teruggehaald. De eieren afkomstig van één kippenboerderij zijn volgens de NVWA een „acuut gevaar” voor de volksgezondheid. Het gaat om de code X-NL-40155XX (op het ei zijn ook de X-en cijfers). Of het NVWA eieren ook op mogelijke besmetting met spinosad of cyfluthrin heeft onderzocht is vooralsnog onbekend.

    De maximale residulimiet (MRL) voor fipronil op basis van de pesticiderichtlijn (verordening (EG) nr. 396/2005), is 0,005 mg/kg = 5 μg/kg = 0,005 ug/gram. De toelaatbare dagelijkse opname (ADI), die levenslang mag worden geconsumeerd, is voor fipronil 0,2 μg/kg, en is gebaseerd op de dosis die in een chronische studie van 2 jaar in ratten geen schadelijke effecten veroorzaakte, de zogenaamde NOAEL (no-observed-adverse-effect-level), die door een zekerheidsfactor 100 werd gedeeld. Daarnaast wordt voor korter durende blootstellingen gewerkt met de zogenaamde acute referentie dosis (ARfD) van 9 μg/kg, die gebaseerd is op de NOAEL (gedeeld door 100) in een kortdurende neurotoxiciteitsstudie in ratten. De ARfD is volgens de FAO/WHO echter 3 keer lager, namelijk 3 μg/kg (zie bijlage).

    De ADI is 12 μg (microgram) voor een volwassen persoon van 60 kg, maar voor een kind van 10 kg is dat 2 μg. De ARfD volgens FAO/WHO is 180 μg voor een volwassen persoon van 60 kg, maar voor een kind van 10 kg is dat 30 μg. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft zelf geen cijfers gepubliceerd over de hoeveelheid fipronil in eieren. De Duitse autoriteiten wel. Niet over Nederlandse eieren, maar over eieren uit België waar pluimveestallen ook zijn bespoten met fipronilhoudende bestrijdingsmiddelen. Volgens het Duitse Bundesinstituut für Risikobewertung (BfR) variëren de bij de huidige onderzoeken aangetroffen waarden van fipronil en de daarbij horende afbraakproducten in België van 0,0031 tot 1,2 mg/kg in eieren en 0,0015 tot 0,0156 mg/kg in kippenvlees.

    1200 microgram fipronil per kg ei = 1,2 microgram fipronil per gram ei. Een ei kan tot 75 gram wegen, dat betekent bij consumptie een fipronil belasting van maximaal 75 x 1,2 = 90 microgram. Dat betekent een maximale blootstelling aan fipronil van 90 microgram per geconsumeerd ei. Een kortdurende blootstelling aan fipronil mag niet boven de 3 microgram per kilo lichaamsgewicht uitkomen. Een kind dat minder weegt dan 30 kilo gaat dus over de uiterste waarden voor acute toxische effecten heen.

    De deskundigen die vaak aan het woord komen, draaien om deze cijfers heen. Hoogleraar voedingsleer aan de VU Martijn Katan is een van die deskundigen. Hij wijst erop dat de Duitse keuringsautoriteit spreekt over een minimaal risico. Maar daarbij gaat het over acuut gevaar. Het gaat juist om de schadelijke effecten op langere termijn.

    “Bij een acute vergiftiging weet iedereen waaraan het ligt”, zegt toxicoloog Henk Tennekes. “Insecticiden als fipronil werken cumulatief, de effecten van kleine hoeveelheden gif in het lichaam stapelen zich op. Welke aandoeningen en ziektes dat op termijn veroorzaakt, daar weten we nog te weinig vanaf. In elk geval te weinig om te zeggen dat het geen kwaad kan.”

    De lange termijn gaat volgens de meeste toxicologen in het geval fipronil niet op. Het zat even in eieren, kippenvlees en koekjes, maar verder niet. Chensheng Lu, een Amerikaanse universitair docent aan de Harvard School of Public Health, ziet dat toch anders. Net als Tennekes is hij bezorgd over de langere termijneffecten omdat fipronil een zogenoemd systemische insecticide is, zo schrijft hij in antwoord op vragen per e-mail.

    Systemisch wil zeggen dat het middel zich door het hele systeem verspreidt. Wordt het gif op een plant gespoten, dan is het tot in de wortels terug te vinden.In het buitenland wordt fipronil ook gebruikt in stallen met rundvee en op de akkers met groenten. “Daarom kunnen we veiligheidshalve aannemen dat fipronil en andere systemische bestrijdingsmiddelen overal aanwezig zijn”, stelt Lu. Dat zorgt weer voor een grotere stapeling van gif in het lichaam, beweren Tennekes en Lu.

    Systemische pesticiden zijn te nieuw om iets te kunnen zeggen over effecten in de toekomst. Lu kent wel de geschiedenis van pesticidengebruik. “Als je terugkijkt in het verleden, zie je dat allerlei breed gebruikte middelen zoals DDT (een omstreden gif dat in veel landen verboden is, red.) hetzelfde traject hebben doorlopen. Van veilig voor het milieu en niet schadelijk voor de gezondheid naar een verbod na aanvullend wetenschappelijk onderzoek.”

    Dat fipronil zich verspreidt van kip naar ei, wil ook zeggen dat zwangere vrouwen de stof kunnen doorgeven aan hun ongeboren kind. “Bij die groep is de ontwikkeling van hersenen in volle gang”, zegt Tennekes. “Je wilt ze niet blootstellen aan een giftige stof.”

    Vanuit dat gezichtspunt moet van consumptie door zwangeren en jonge kinderen worden afgeraden. Het BfR schreef in haar risico analyse: ” Unter Berücksichtigung der von der EFSA (2006) abgeleiteten ARfD für Fipronil (0,009 mg/kg KG) ergibt die Abschätzung der akuten Exposition auf Basis europäischer Verzehrsdaten für Hühnereier in Kleinkindern (UK) eine Überschreitung der ARfD. Auf Basis dieser Datenlage ist eine akute gesundheitliche Gefährdung dieser Verbrauchergruppe durch belastete Hühnereier möglich.”

    Fipronil is een GABA receptor antagonist zowel bij insecten als bij zoogdieren (P Li & G Akk, Br J Pharmacol. 2008 Nov; 155(5): 783–794), alhoewel de affiniteit bij insecten veel hoger is dan bij zoogdieren. Interacties van fipronil met het menselijke zenuwstelsel kunnen niet worden uitgesloten. Remming van de GABA receptor kan onder andere leiden tot epileptische aanvallen.

    NRC heeft aan de hand van facturen gereconstrueerd hoe het giftige fipronil in de Nederlandse eieren is terechtgekomen. Dat ging via een Belgische leverancier uit Weelde, Poultry-Vision. Eind juli werd er bij het bedrijf in de Kempen een huiszoeking uitgevoerd. Poultry-Vision wordt ervan verdacht fipronil toegevoegd te hebben aan het legale bestrijdingsmiddel Dega-16.

    De zaakvoerder, die ontkende betrokken te zijn bij een zwendel, kocht het giftige product in Roemenië. Uit een factuur van 8 mei 2016 blijkt dat de man een forse bestelling plaatste bij de firma Farmavet in Boekarest voor Fiprocid, een product met als belangrijk bestandsmiddel fipronil. In een loods van de zaakvoerder in Baarle-Hertog werden enkele dagen geleden duizenden liters van het goedje aangetroffen.

    Bestrijder Chickfriend kwam bij 180 bedrijven ongedierte -voornamelijk bloedluizen- bestrijden. Officieel gebruikte de firma hetzelfde bestrijdingsmiddel als de anderen: Dega-16, zonder fipronil dus. Maar de behandelingen van Chickfriend bleken veel succesvoller dan die van de concurrentie. De bloedluis kwam minder snel terug, tot grote tevredenheid van de klanten. Toch gingen er blijkbaar lange tijd geen alarmbellen af.

    Wist Chickfriend dat het een product aankocht dat het niet mocht gebruiken? De facturen wijzen duidelijk in die richting. “Fypro-rein”, die omschrijving staat op de bestelling van Chickfriend bij Poultry-Vision. De Belgische ondernemer betaalde tussen de 32 en 43 euro per liter fiprocil. “Fypro-rein” kostte Chickfriend 122,80 euro per eenheid.

    Legkippen in de pluimveeteelt krijgen vaak last van bloedluis. Hoewel de farmaceutische sector al meerdere middelen tegen bloedluis op de markt heeft gebracht, ontwikkelt de bloedluis telkens resistentie tegen die insecticiden. Dan wordt de verleiding groot om het verboden middel fipronil in te zetten, temeer omdat er nauwelijks controle is op dit insectengif in onze voeding.

    De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) was sinds november 2016 op de hoogte van het gebruik van het giftige fipronil bij de bestrijding van bloedluis bij kippen. Dat blijkt uit memo’s die het Belgische Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV), ‘per toeval’ in handen kreeg nadat het om informatie aan Nederland had gevraagd. De gewraakte memo werd in juli door door de NVWA aan het Nederlandse ministerie van Economische Zaken gestuurd. En in die memo schrijft de NVWA dat in november 2016 voor het eerst een tip binnenkwam over het gebruik van fipronil in legbedrijven. Op basis van ‘beschikbare informatie’ werd besloten dat er ‘geen acuut gevaar voor de volksgezondheid, milieu of dierenwelzijn bestond’ en de NVWA niet direct hoefde op te treden, zo blijkt uit een rapport dat het FAVV heeft opgesteld voor de Belgische landbouwminister Dennis Ducarme.

    Een voormalige zakenpartner van de Belgische doorverkoper van het insecticide, Nick Hermens, zegt eind 2016 een tip anoniem te hebben verzonden via een webformulier van de NVWA. Daarbij zou hij de namen van de handelaar (Agro Remijsen) en afnemer Chickfriend hebben gemeld, evenals het gebruik van fipronil in leghenstallen. Chickfriend en Remijsen speelden in zijn ogen onder één hoedje. Na een landbouwbeurs begin 2016, waar Hermens een stand met Chickfriend deelde, zou hij hebben gezien dat de beide partijen volle jerrycans zonder etiketten uitwisselden.

    De NVWA liet woensdag in een reactie weten dat in november 2016 inderdaad een tip vanuit België binnenkwam over stallen die werden schoongemaakt met fipronil. Maar volgens NVWA-topman Rob van Lint was er toen geen enkele aanwijzing dat er eieren besmet zouden kunnen zijn, en werden er daarom geen verdere tests gedaan of monsters afgenomen.

    Begin juni wordt het in België duidelijk dat er met fipronil besmette eieren in het land zijn. Half juni beginnen de Belgen te vermoeden dat de besmetting via een bedrijf in Nederland gekomen is. België vraagt de NVWA om de klantenlijst van dat bedrijf om bij Belgische pluimveehouders monsters te kunnen nemen.

    Volgens Ducarme dringt België drie keer tevergeefs aan op informatie en komt pas op 20 juli antwoord uit Nederland. Op dezelfde dag meldt het FAVV de besmetting van eieren bij de Europese Commissie. “We hebben dus een maand verloren om te kunnen testen”, zei Ducarme. “En dat is een probleem. Wanneer een land als Nederland, een van de grootste exporteurs van eieren, deze informatie niet overmaakt, dan is dat een groot probleem.”

    In het Stalboekje Pluimvee 2015 worden Pyrethrum en Spinosad aanbevolen als natuurlijke insecticiden voor bloedluis bestrijding (bijlage)

    Bronnen:
    AD, 22-07-2017
    http://www.ad.nl/binnenland/kippeneieren-mogelijk-vergiftigd-met-giftige-stof-fipronil~a6afd091/
    Boerderij, 22-07-2017
    http://www.boerderij.nl/Pluimveehouderij/Nieuws/2017/7/Verboden-middel-in-eieren-zeven-pluimveebedrijven-op-slot-161975E/
    NRC, 01-08-17
    https://www.nrc.nl/nieuws/2017/08/01/pesticide-in-eieren-gevaar-voor-volksgezondheid-12324453-a1568553
    Die Zeit, 01-08-17
    http://www.zeit.de/wissen/gesundheit/2017-08/fipronil-eier-niederlande-insektizid-nrw-rueckruf
    RTL Nieuws, 02-08-17
    https://www.rtlnieuws.nl/nederland/gif-in-eieren-kan-leiden-tot-overgeven-en-epileptische-aanvallen
    Boerderij, 03-08-17
    http://www.boerderij.nl/Pluimveehouderij/Nieuws/2017/8/RIVM-geen-gezondheidsschade-door-fipronil-166785E/
    De Redactie, 04-08-17
    http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/binnenland/1.3039480
    De Morgen, 07-08-17
    https://www.demorgen.be/opinie/de-fipronilcrisis-is-symptoom-van-een-falend-landbouwbeleid-b959c584/292wYM/
    NOS, 08-08-17
    https://nos.nl/artikel/2187199-belgie-komt-met-nvwa-memo-s-al-in-november-fipronil-in-nederlandse-eieren.html
    RTL Nieuws, 08-08-17
    https://www.rtlnieuws.nl/nederland/nvwa-melding-in-november-ging-alleen-over-fipronil-in-stallen-niet-in-eieren
    Trouw, 09-08-17
    https://www.trouw.nl/home/belgie-nederland-wist-al-veel-langer-van-fipronil-eieren-maar-hield-die-informatie-achter~a7600a31/
    Leeuwarder Courant, 11-08-17
    http://www.lc.nl/friesland/Vroege-fipronil-tip-gedetailleerd-22421521.html
    Agri-Holland Nieuws, 17-08-17
    https://www.agriholland.nl/nieuws/artikel.html?id=194423
    Trouw, 28-08-17
    https://www.trouw.nl/home/-fipronil-kan-wel-gevaarlijk-zijn-~a3d281ec/

    Gesundheitliche Bewertung der in Belgien nachgewiesenen Einzeldaten von Fipronilgehalten in Lebensmitteln tierischen Ursprungs, Bundesinstitut für Risikobewertung, 30. Juli 2017 (bijgevoegd