Boerenlandvogels – WP

Auteur: Henk Tennekes

  • Meer dan een kwart van de Europese sprinkhanen is met uitsterven bedreigd

    Meer dan een kwart van de Europese sprinkhanen is met uitsterven bedreigd

    Meer dan 25% van de Europese sprinkhanen wordt met uitsterven bedreigd. Dat blijkt uit de net gepubliceerde Rode Lijst van de IUCN. Enkele soorten zijn de afgelopen jaren niet meer teruggevonden. Mogelijk zijn deze al uitgestorven. De informatie werd in twee jaar samengebracht door 150 sprinkhanenspecialisten, waarvan drie uit Nederland. Uit Europa zijn 1.082 soorten sprinkhanen (Orthoptera) bekend, waarvan er ruim 700 niet buiten Europa voorkomen. De groep wordt meestal samengevat onder de naam sprinkhanen, maar bevat een rijke diversiteit aan groepen, zoals veldsprinkhanen, sabelsprinkhanen, krekels, doornsprinkhanen en grottensprinkhanen. Er zijn spectaculaire soorten zoals de enorme, zwaar bedoornde rovers van het genus Saga, de primitief uitziende steensprinkhanen, de kegelkopsprinkhaan en de kleine, mysterieuze rietkrekel.

    Bron: Nature Today, 10-02-18
    https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=23256

  • Groene glazenmaker ging in een jaar tijd met 90 procent achteruit in de Krimpenerwaard

    Groene glazenmaker ging in een jaar tijd met 90 procent achteruit in de Krimpenerwaard

    Afgelopen zomer bleek uit tellingen in de Krimpenerwaard een zeer sterke achteruitgang van de groene glazenmaker (Aeshna viridis): maar liefst 90 procent vergeleken met 2016. Deze zeldzame en beschermde libel is gebonden aan sloten met krabbenscheer. Om nog onbekende reden werd deze plant in 2017 vroeg bruin in de Krimpenerwaard.

    Vrijwilligers tellen de zeldzame en beschermde groene glazenmaker samen met De Vlinderstichting in het kader van het Agrarisch Meetnet Libellen. Dit landelijke meetnet is in 2016 gestart in vier provincies: Groningen, Friesland, Utrecht en Zuid-Holland. De tellingen worden uitgevoerd in sloten binnen de veenweidegebieden, waar leefgebied voor de groene glazenmaker aanwezig is.

    De resultaten van twee onderzoeksjaren, 2016 en 2017, zijn voor de verschillende regio’s vergeleken. Opvallend is dat de tellingen van de twee jaren in de regio’s Noord-Nederland, Utrecht en Zuid-Holland-Noord vergelijkbaar zijn en een lichte achteruitgang laten zien, maar dat geldt niet voor de Krimpenerwaard (Zuid-Holland-Zuid). Hier constateren we een afname van bijna 90 procent en dat is zeer zorgelijk. Tegen het einde van augustus viel al op dat veel krabbenscheer in de Krimpenerwaard geheel bruin was geworden, een fenomeen dat niet eerder in die mate op deze schaal werd waargenomen.

    Bron: Nature Today, 25-01-18
    https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=24093

  • Half Scotland’s upland birds suffer significant long-term decline

    Half Scotland’s upland birds suffer significant long-term decline

    More than half of Scotland’s upland birds, including the curlew and lapwing, have suffered a “significant long-term decline”, according to official statistics published yesterday. Scottish Natural Heritage’s latest Index of Abundance for Scottish Terrestrial Breeding Birds, reveals that ten of the 17 upland species fell in numbers between 1994 and 2016, contributing to an 16 per cent decrease among upland birds over the period. Breeding waders including curlew Numenius arquata (-62 per cent), golden plover Pluvialis apricaria (-43 per cent), dotterel Charadrius morinellus (-60 per cent), black grouse Tetrao tetrix (-53 per cent) and lapwing Vanellus vanellus (-63 per cent) were among those suffering the most “worrying declines”.

    Read more at: https://www.scotsman.com/news/environment/half-scotland-s-upland-birds-suffer-significant-long-term-decline-1-4689799

  • Studie enthüllt: Unser IQ fällt rasant ab – Ärzte schlagen Alarm

    Studie enthüllt: Unser IQ fällt rasant ab – Ärzte schlagen Alarm

    Die Menschen in den Industrieländern werden immer dümmer – das ergab jetzt eine besorgniserregende Studie britischer Forscher. Angeblich soll das Team um den englischen Forscher Edward Dutton herausgefunden haben, dass der IQ in vielen westlichen Nationen alle zehn Jahre um etwa zwei Punkte gesunken ist. Für ihr Ergebnis haben Dutton & Co. die Daten von skandinavischen Soldaten untersucht, die bei der Einstellung in den Militärdienst einen Intelligenztest absolvieren mussten. “Bis Mitte der 1990er stieg der IQ stetig an und seither nimmt er nur noch ab”, erklärte Dutton in einer Dokumentation des Fernsehsenders Arte.

    Und dieser hat auch schon eine Erklärung parat, warum wir immer dümmer werden. Angeblich sollen Umwelthormone, sogenannte endokrine Disruptoren, wie PCBs, brandhemmende Substanzen und Pestizide den menschlichen Hormonstoffwechsel negativ beeinflussen. Das Pikante daran: Wir kommen mit ihnen fast tagtäglich in Berührung, da sie enthalten sind in Medikamenten, Kosmetika, Plastikprodukten, Putzmitteln, Kleidung, Klebstoffen, Farbe, und Sofabezügen.

    Die winzig kleinen Umwelthormone geraten über die Luft, über die Nahrung oder durch den bloßen Kontakt in den menschlichen Körper. Allerdings erkennt dieser nicht, dass es sich um gefährliche Eindringlinge handelt, da die Moleküle den menschlichen Schilddrüsenhormonen ähneln sollen. Dadurch können sie frei im Blut zirkulieren und ins Gehirn vordringen. Dort angekommen, sollen sie für verheerende Schäden sorgen: Neben der sinkenden Intelligenz würden vor allem Kinder immer häufiger unter Hyperaktivität, Aufmerksamkeitsstörungen und Autismus leiden.

    Diese besorgniserregenden Ergebnisse bestätigte auch die Forscherin Virginia Rau von der Columbia University. Sie sei bei Tests ebenfalls darauf gestoßen, dass Embryos, die während der Schwangerschaft im Mutterleib Pestiziden ausgesetzt waren, im Gehirn auffällige Veränderungen in den Regionen aufwiesen, die für das Verhalten zuständig sind. Besonders, was die Aufmerksamkeit und Selbstkontrolle angeht. Das bedeutet konkret: Verhaltensweisen wie schlechte Konzentration oder extreme Impulsivität sind auf dem Vormarsch.

    Quelle: Merkur, 19.02.18
    https://www.merkur.de/leben/gesundheit/studie-enthuellt-unser-faellt-rasant-aerzte-schlagen-alarm-zr-9626297.html

  • Extreme normoverschrijdingen van fipronil konden niet worden aangetoond

    Extreme normoverschrijdingen van fipronil konden niet worden aangetoond

    Het fenylpyrazool-insecticide fipronil wordt in de Nederlandse landbouw gebruikt voor het coaten van kool, uien en prei, maar werd ook illegaal gebruikt als behandeling tegen de rode mijt in pluimvee. Schaaldieren en waterinsecten zijn zeer gevoelig voor fipronil en de stabiele afbraakproducten. De milieukwaliteitsnorm (MTR) voor fipronil in Nederlands oppervlaktewater is 0,07 ng / L. Omdat de detectielimiet van de meetmethode meestal 10 ng / L of hoger was, konden Nederlandse waterschappen normoverschrijdingen van fipronil in oppervlaktewater niet aantonen, in concentraties tot 150 keer boven de MTR, waardoor in de meeste delen van het land blinde vlekken ontstonden. In uienteeltgebieden in Zeeland zijn echter meetbare fipronilconcentraties tot 130 ng / L aangetoond. Soortgelijke fipronil-concentraties in oppervlaktewater zijn waargenomen in Californië. De cumulatieve toxiciteit van de fipronilemissies heeft hoogstwaarschijnlijk enorme schade veroorzaakt in aquatische organismen.

    Bron:
    Tennekes HA (2018) Fipronil in Surface Water: An Environmental Calamity Remaining Under Radar in the Netherlands. J Ecol Toxicol 2: 111.

  • Fipronil in Surface Water: An Environmental Calamity Remaining Under Radar in the Netherlands

    Fipronil in Surface Water: An Environmental Calamity Remaining Under Radar in the Netherlands

    The phenylpyrazole insecticide fipronil is used in Dutch agriculture in seed coating of cabbage, onions and leek, but was also illegally used as treatment against poultry red mite. Crustaceans and aquatic insects have been shown to be highly sensitive to fipronil and its stable degradation products. An environmental quality standard (EQS) for fipronil in Dutch surface water has been set at 0.07 ng / L. As a result of limitations in analytical methodology, with detection limits usually at 10 ng/L or higher, Dutch Water Boards have been unable to demonstrate fipronil in surface water at concentrations up to 150 times above EQS, creating blind spots in most areas of the country. However, measurable fipronil concentrations of up to 130 ng / L have been recorded in onion cultivation areas in the southwestern province of Zeeland. Similar fipronil concentrations in surface water have been observed in California. Given the cumulative nature of toxicity, the reported fipronil emissions are bound to cause lethal effects in aquatic organisms.

    Source:
    Tennekes HA (2018) Fipronil in Surface Water: An Environmental Calamity Remaining Under Radar in the Netherlands. J Ecol Toxicol 2: 111.

  • Met de vlinders en boerenlandvogels verdwijnt ook de koekoek uit ons land

    Met de vlinders en boerenlandvogels verdwijnt ook de koekoek uit ons land

    In heel West-Europa zijn we in enkele tientallen jaren misschien wel de helft van de koekoeken (Cuculus canorus) kwijtgeraakt. Een van de oorzaken is de afname van dag- en nachtvlinders. Koekoeken leven van de rupsen van deze vlinders. In Groot-Brittannië is er een duidelijke relatie gevonden tussen de afname van de koekoek en een sterke afname van rupsen. Het is heel waarschijnlijk dat ook in Nederland het aanbod van voedsel is afgenomen. Dit zal vooral invloed hebben op de periode net na uitvliegen wanneer de jonge koekoek zelf voedsel moet verzamelen en overschakelt op rupsen. Daarvoor krijgen de jongen namelijk ander voedsel, aangedragen door hun ‘gastouders’.

    Het succes van de koekoek is ook Brnauw verbonden met dat van de zangvogels waar ze hun eieren bij in het nest leggen. De belangrijkste waardvogels in Nederland zijn kleine karekiet (Acrocephalus scirpaceus) en heggenmus (Prunella modularis) gevolgd door graspieper (Anthus pratensis), gele kwikstaart (Motacilla flava), witte kwikstaart (Motacilla alba), rietzanger (Acrocephalus schoenobaenus) en bosrietzanger (Acrocephalus palustris). Waardvogelsoorten van het open boerenland (graspieper, gele kwikstaart en witte kwikstaart) nemen in aantal af, net als de koekoek in die gebieden.

    Gebruikte bron: Nature Today, 13-02-18
    https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=24127

  • Survey says … ducks numbers way down in Texas

    Survey says … ducks numbers way down in Texas

    Over the past 20 years or so, Texas waterfowlers have witnessed – and waterfowl managers have documented and wrestled with – some dramatic shifts and trends in abundance and distribution of the ducks and geese that each autumn pour down the Central Flyway to winter in the state. That perspective is strikingly underscored by results of Texas’ 2018 Mid-winter Waterfowl Survey. That aerial population survey, conducted in early January each year and covering all of the state except for the waterfowl-poor Edwards Plateau and Trans-Pecos ecological regions, produced some sobering findings. The estimated total number of ducks wintering in the surveyed regions was 3.03 million birds. That represents a 50 percent decline from the 2017 estimate of 6.12 million ducks and is 25 percent below the 1997-2017 average. In the 22 years the Texas mid-winter survey has been conducted using the same methodology, only three have seen fewer wintering ducks on the Texas landscape.

    This year’s survey estimated the coastal region, which covers the marshes, prairies and bays from the Louisiana border to and including Baffin Bay/Upper Laguna Madre, held just 521,000 ducks when observers flew the survey. That is the lowest number of ducks counted on the coast during the survey’s history, 76 percent fewer ducks than the 2017 survey and barely one-third the 1.4 million ducks the region has averaged over the past 22 years.

    Source: Houston Chronicle, February 7, 2018
    https://www.chron.com/sports/outdoors/article/Survey-says-ducks-numbers-way-down-in-Texas-12560156.php

  • Meer dan 30 bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater is heel gewoon in Vlaanderen

    Meer dan 30 bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater is heel gewoon in Vlaanderen

    Een beperkt aantal gewasbeschermingsmiddelen zorgt voor heel wat overschrijdingen van de milieukwaliteitsnormen in oppervlaktewater. De milieukwaliteitsnormen voor pesticiden in Vlaams oppervlaktewater zijn vastgelegd in VLAREM: een maximale norm (MAC-MKN) als toetssteen voor mogelijke acute effecten op waterorganismen (zoals sterfte) en een jaargemiddelde norm (JG-MKN) om mogelijke chronische effecten (zoals een verminderde voortplanting) te toetsen. Wanneer er geen wettelijke milieukwaliteitsnorm voor het jaargemiddelde of voor het maximum in VLAREM is vastgesteld, wordt respectievelijk getoetst aan de PNEC (Predicted No Effect Concentration) of de MAC (Maximum Acceptable Concentration). Deze PNEC en MAC zijn net als de milieukwaliteitsnorm afgeleid op basis van ecotoxiciteitsdata.

    Om na te gaan of de aangetroffen bestrijdingsmiddelen een invloed hebben op het waterleven worden de gemeten concentraties getoetst aan de MKN of andere referentiewaarden. Vaak bestaan dergelijke MKN’s uit een dubbele voorwaarde: zowel voor de jaargemiddelde concentratie (JG-MKN) als voor de maximale concentratie wordt een drempelwaarde bepaald die niet mag worden overschreden (MAC-MKN). Worden die drempelwaarden overschreden, dan zijn er acute of chronische effecten op fauna en flora mogelijk. Bij het ontbreken van een JG-MKN , wordt de ‘predicted no effect concentration’ (PNEC) of concentratie waarbij geen enkel nadelig effect op biota verwacht wordt, als drempelwaarde voor de jaargemiddelde concentratie genomen.Bij het ontbreken van een MAC-MKN wordt de ‘Maximum Allowable Concentration’ (MAC) – dat is de concentratie waarboven acute schadelijke effecten op biota verwacht worden – gebruikt als drempelwaarde. Deze PNEC en MAC zijn op dezelfde manier als de MKN afgeleid uit ecotoxiciteitsdata uit de wetenschappelijke literatuur, conform het Europese richtsnoer voor het afleiden van milieukwaliteitsnormen.

    In oppervlaktewater zorgt een beperkt aantal pesticiden voor heel wat overschrijdingen van de MKN, PNEC of MAC. In 2016 waren de gemiddelde concentraties van imidacloprid, flufenacet en diflufenican in respectievelijk 74 %, 43 % en 42 % van de meetplaatsen te hoog. Volgende stoffen worden in 75 tot 98,5% van de meetplaatsen teruggevonden: 2-hydroxy-atrazine, AMPA, glyfosfaat, diuron, terbutylazine, dimethenamid, metalochloor, (4-Chloor-2methylfenoxy)azijnzuur, linuron, diflufenican, dimethomorf en imidacloprid.

    Onderstaande kaart toont het aantal bestrijdingsmiddelen dat per meetplaats aangetroffen wordt. Het terugvinden van een pesticide betekent dat de concentratie in de waterloop hoger is dan de laagst mogelijke meetbare concentratie.

    Verklaring van VLAREM: Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 februari 1991 houdende vaststelling van het Vlaams reglement betreffende de milieuvergunning, het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne, het besluit van de Vlaamse Regering van 9 september 2005 betreffende de geografische indeling van watersystemen en de organisatie van het integraal waterbeleid in uitvoering van Titel I van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid en het besluit van de Vlaamse Regering van 26 april 2013 tot vaststelling van het geactualiseerde monitoringprogramma van de watertoestand ter uitvoering van artikel 67en 69 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, wat betreft de omzetting van
    richtlijn 2013/39/EU en richtlijn 2009/90/EG

    Bron: VILT, 09-02-18
    http://www.vilt.be/pesticidenvervuiling-doet-vmm-inzoomen-op-haspengouw

  • Asian Waterbird Census shows 40 per cent decline in bird count

    Asian Waterbird Census shows 40 per cent decline in bird count

    The Asian Waterbird Census (AWC) 2018 conducted in Kollam district by the WWF-India, a conservation organisation, with the support of Social Forestry wing of Kerala forests and wildlife department has found a drastic fall of around 40 per cent in the total count of birds. The AWC held in nine different bird rich sites accorded a count of 5,697 birds belonging to 61 species in place of the previous year’s count of 9,378 from 65 species. The number of migratory bird species has also fallen to 22 from last year’s 32. Polachira, the wetland known as the waterbird hub of Kollam district registered a sharp fall in migratory bird population as the wetland was totally drained for agriculture purposes.

    Source:
    DECCAN CHRONICLE. | SHAM MOHAMMED
    Published Jan 22, 2018
    https://www.deccanchronicle.com/lifestyle/pets-and-environment/220118/asian-waterbird-census-shows-40-per-cent-decline-in-bird-count.htm