Boerenlandvogels – WP

Auteur: Henk Tennekes

  • Landwirtschaftliche Nutzung verringert Schmetterlingsvielfalt in der Umgebung

    Landwirtschaftliche Nutzung verringert Schmetterlingsvielfalt in der Umgebung

    Auf Wiesen mit angrenzender Intensivlandwirtschaft gibt es nicht halb so viele Tagfalterarten wie auf Flächen in Naturschutzgebieten. Das zeigen Untersuchungen der Technischen Universität München (TUM) und der Senckenberg Gesellschaft für Naturforschung (SGN). Wie die TUM berichtete, konnten die Forscher auf Wiesen, die von landwirtschaftlich genutzten Feldern umgeben waren, im Schnitt 2,7 tagaktive Schmetterlingsarten pro Besuch nachweisen; bei den Stichproben innerhalb der Naturschutzgebiete waren es der Hochschule zufolge durchschnittlich 6,6 Arten.

    Besonders die spezialisierten und auf naturnahe Areale angewiesenen Schmetterlinge seien von dem Rückgang betroffen; die anpassungsfähigeren Arten seien in beiden Untersuchungsbereichen zu finden gewesen.

    Laut dem Erstautor der Studie, Prof. Jan Christian Habel, zeigen die Ergebnisse einen klaren Trend. In der Nähe von intensiv bewirtschafteten, regelmäßig gespritzten Feldern sei die Vielfalt von Tagfaltern und ihre Anzahl deutlich geringer als auf Wiesen in der Nähe von wenig bis ungenutzten Flächen.

    Der Direktor des Senckenberg Deutschen Entomologischen Instituts, Prof. Thomas Schmitt, wertete die Studie als Beleg für die „negativen Auswirkungen der industrialisierten konventionellen Landwirtschaft auf die Vielfalt der Tagfalter“. Es würden dringend umweltverträglichere Anbaumethoden benötigt. Weitere Untersuchungen könnten zudem helfen, einzelne Faktoren des Insektensterbens zu identifizieren und entsprechend entgegenzuwirken.

    Quelle: Top-Agrar, 28.03.19
    https://www.topagrar.com/acker/news/landwirtschaftliche-nutzung-verringert-schmetterlingsvielfalt-in-der-umgebung-11505383.html

  • Het totaal aantal vlinders is tussen 1992 en 2017 met 43% gedaald

    Het totaal aantal vlinders is tussen 1992 en 2017 met 43% gedaald

    Carola Schouten, Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, heeft de nieuwe Rode Lijst Dagvlinders vastgesteld. Op deze lijst staat welke vlinders nu bedreigd zijn of in die categorie zouden kunnen komen. De Vlinderstichting heeft het basisrapport hiervoor gemaakt. Rode Lijsten worden elke tien jaar door het Rijk geactualiseerd en vastgesteld.

    Volgens de Rode Lijst Dagvlinders 2019 zijn:

    15 soorten verdwenen uit Nederland
    12 ernstig bedreigd
    10 bedreigd
    7 kwetsbaar
    3 gevoelig
    Slechts 29 soorten (38%) zijn niet bedreigd.

    De Rode Lijst is gemaakt met data uit de Nederlandse Databank Flora & Fauna (NDFF) en het landelijk meetnet vlinders. Duizenden vrijwilligers helpen hier aan mee. Dankzij dit meetnet, onderdeel van het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM), kan De Vlinderstichting sinds 1990 de vlinderstand goed bijhouden. Voor het maken van de Rode Lijst wordt zowel gekeken naar de zeldzaamheid nu, als naar de trend in aantal en verspreiding sinds 1950.

    In vergelijking met de vorige Rode Lijst uit 2006 zijn er wat verschuivingen. Zo gelden keizersmantel en iepenpage niet meer als bedreigd, maar het oranje zandoogje staat er nu wel op. Wel laat het landelijk meetnet vlinders zien dat het totaal aantal vlinders tussen 1992 en 2017 met 43% gedaald is. De laatste tien jaar zijn er niet méér bedreigde soorten gekomen. Voor een aantal soorten – bijna allemaal voorkomend in natuurgebieden – komt dat doordat terreinbeheerders steeds meer rekening met vlinders houden (al gaat het helaas ook wel eens mis).

    Bron: Nature Today, 28-03-19
    https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=24995

  • Geen vleermuizen in De Eendenburcht Wateringen

    Geen vleermuizen in De Eendenburcht Wateringen

    Er zijn geen vleermuizen aangetroffen in De Eendenburcht in Wateringen. Dat blijkt uit flora- en faunaonderzoek, zegt de gemeente Westland desgevraagd. De sloopplannen van het gebouw werden vorig jaar vanwege de mogelijke aanwezigheid van de beschermde diertjes met een jaar uitgesteld.
    Voorman Jan de Raaf van postduivenvereniging Samen Sterk kreeg de afgelopen geregeld gekscherend de vraag of hij het verhaal van de vleermuizen misschien had verzonnen. Waar ik die beestje vandaan had gehaald bijvoorbeeld.’ Het kwam de leden van de vereniging goed uit omdat ze zo een jaar langer gebruik konden maken van het pand. ‘Maar ik heb er echt een aantal zien rondvliegen vorig jaar.’

    Bron: Omroep West, 27-03-2019
    https://www.omroepwest.nl/nieuws/3816684/Geen-vleermuizen-in-De-Eendenburcht-Wateringen

  • De Tapuit verdwijnt als broedvogel uit de Veluwe

    De Tapuit verdwijnt als broedvogel uit de Veluwe

    De tapuit Oenanthe oenanthe heeft het in Nederland en de ons omringende landen moeilijk. Dit jaar is er zelfs geen enkel broedgeval op de Veluwe gevonden. Daarmee is deze vogel in Gelderland als broedvogel vermoedelijk uitgestorven. Tapuiten leven in duinen, open grasland, heide en stuifzand. Ze eten insecten en broeden in holen, meestal oude konijnenholen. In dertig jaar is het aantal broedparen in Nederland met 90% afgenomen: van ruim 2000 naar ongeveer 200. Die broeden vooral nog in de duinen van Noord-Holland en in het Drents-Friese Wold, maar ook op de Veluwe waren tot voor kort enkele tientallen paartjes te vinden.

    Bron: Nature Today, 07-09-18
    https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=24600

  • Aantal mussen in Spanje in tien jaar tijd met 30 miljoen gedaald

    Aantal mussen in Spanje in tien jaar tijd met 30 miljoen gedaald

    Volgens de schattingen van SEO/BirdLife is het aantal mussen de afgelopen 10 jaar in Spanje gedaald met tenminste 30 miljoen vogels, dat is 21% minder mussen. Als het zo doorgaat dan zullen de mussen (gorriones) compleet uit het straatbeeld verdwijnen in Spanje, aldus SEO/BirdLife in haar rapport. Terwijl deze organisatie zegt dat het aantal huismussen de afgelopen 10 jaar met 21% is gedaald liet een ander onderzoek in november vorig jaar al zien dat de afgelopen 30 jaar het aantal mussen met 60% is gedaald.

    Bron: Spanje Vandaag, 22-03-19
    https://www.spanjevandaag.com/22/03/2019/aantal-mussen-in-spanje-in-tien-jaar-tijd-met-30-miljoen-gedaald/

  • Veel aandacht voor wilde bloemen bij Natuurmonumenten

    Veel aandacht voor wilde bloemen bij Natuurmonumenten

    Bezoekerscentrum De Wieden in Sint Jansklooster is vanaf 1 april weer zes dagen in de week open. Bij de activiteiten gaat in de eerste maanden veel aandacht uit naar wilde bloemen. Dat is dit jaar het thema van Natuurmonumenten. In De Wieden zijn onder meer speciale vaar- en fietsroutes langs de wilde bloemen.

    “In het voorjaar staan de vele hooilanden in De Wieden straks weer prachtig in bloei. Wilde bloemen zijn best bepalend voor het landschap. Veel mensen genieten daarvan in de lente. Uit de Landschap Enquête van Natuurmonumenten blijkt dat Nederlanders zich zorgen maken over de achteruitgang van de wilde bloemen”, zegt Katrien de Jong van het Bezoekerscentrum van Natuurmonumenten.

    Want ondanks de kleurenpracht in De Wieden gaat het slecht met de Nederlandse wilde bloemen. Voor Natuurmonumenten reden tot actie. “Zonder wilde bloemen heb je geen insecten, zonder insecten geen vogels”, legt De Jong het belang van wilde bloemen kernachtig uit. Met verschillende acties roept Natuurmonumenten mensen op ook in actie te komen voor de wilde bloemen. Op de website van de natuurorganisatie zijn allerlei tips hiervoor te vinden.

    Ook het Bezoekerscentrum zet op verschillende manieren aan tot denken én genieten. “In april en mei organiseren we negen wilde bloemen-vaartochten. Ook zijn er vier wilde bloemen-wandelingen met een natuurgids bij het Veenweidepad.”

    Samen met boswachter en ecoloog Rosalie Martens kunnen fietsers op 25 mei een rondje door De Wieden maken. Een dag later is bij het Bezoekerscentrum een bloemenmarkt. Tijdens de meivakantie blijft het maken van zaadbommetjes een ‘OERRR’-activiteit. Er is ook een fietsroute langs de bloeiende hooilanden beschikbaar.

    Uiteraard biedt het Bezoekerscentrum de komende maanden ook andere activiteiten. Nieuw in het programma zijn bijvoorbeeld de reeënvaartochten en een vierdaagse vogelworkshop. Onder leiding van een ervaren vogelaar leren belangstellenden vogels herkennen. En vanaf 28 april vaart de ‘watertaxi’ EcoWaterLiner weer door het gebied.

    Bron: De Stadskoerier, 22-03-19
    https://destadskoerier.nl/algemeen/veel-aandacht-voor-wilde-bloemen-bij-natuurmonumenten

  • Widespread losses of pollinating insects revealed across Britain

    Widespread losses of pollinating insects revealed across Britain

    A widespread loss of pollinating insects in recent decades has been revealed by the first national survey in Britain, which scientists say “highlights a fundamental deterioration” in nature. The analysis of 353 wild bee and hoverfly species found the insects have been lost from a quarter of the places they were found in 1980. A third of the species now occupy smaller ranges, with just one in 10 expanding their extent, and the average number of species found in a square kilometre fell by 11.

    A small group of 22 bee species known to be important in pollinating crops such as oilseed rape saw a rise in range, potentially due to farmers increasingly planting wild flowers around fields. However, the scientists found “severe” declines in other bee species from 2007, coinciding with the introduction of a widely used neonicotinoid insecticide, which has since been banned.

    Researchers have become increasingly concerned about dramatic drops in populations of insects, which underpin much of nature. Some warned in February that these falls threaten a “catastrophic collapse of nature’s ecosystems”, while studies from Germany and Puerto Rico have shown plunging numbers in the last 25 to 35 years.

    The study, published in the journal Nature Communications, is based on more than 700,000 sightings made by volunteers across Britain from 1980 to 2013. These are used to map the range of each species of bee and hoverfly over time. The data did not allow the assessment of numbers of insects, but some researchers think populations have fallen faster than range.

    Source: The Guardian, 26 March 2019
    https://www.theguardian.com/environment/2019/mar/26/widespread-losses-of-pollinating-insects-revealed-across-britain

    Reference:
    Gary D. Powney, Claire Carvell, Mike Edwards, Roger K. A. Morris, Helen E. Roy, Ben A. Woodcock & Nick J. B. Isaac. Nature Communications volume 10, Article number: 1018 (2019)

    Abstract

    Pollination is a critical ecosystem service underpinning the productivity of agricultural systems across the world. Wild insect populations provide a substantial contribution to the productivity of many crops and seed set of wild flowers. However, large-scale evidence on species-specific trends among wild pollinators are lacking. Here we show substantial inter-specific variation in pollinator trends, based on occupancy models for 353 wild bee and hoverfly species in Great Britain between 1980 and 2013. Furthermore, we estimate a net loss of over 2.7 million occupied 1 km2 grid cells across all species. Declines in pollinator evenness suggest that losses were concentrated in rare species. In addition, losses linked to specific habitats were identified, with a 55% decline among species associated with uplands. This contrasts with dominant crop pollinators, which increased by 12%, potentially in response agri-environment measures. The general declines highlight a fundamental deterioration in both wider biodiversity and non-crop pollination services.

  • European Commission to vote on thiacloprid relicensing

    European Commission to vote on thiacloprid relicensing

    On March 22, representatives of European Agriculture Ministers will meet at the European Commission’s Standing Committee on Plants, Animals, Food and Feed (ScoPAFF) to deliberate Thiacloprid’s relicensing. Three other neonicotinoid insecticides (imidacloprid, clothianidin and thiamethoxam) were recently banned for outdoor use in all EU member states. They were banned from sale from 19 September 2018 and from use by 19 December 2018.

    Thiacloprid is still authorised for indoor and outdoor use and is used on pests such as whitefly, aphids, leaf beetle, vine weevil and scariad fly. Bayer has emphasised that thiacloprid is “completely different from first generation neonicotinoids” and is “bee safe”, metabolising 50% in the time it flies from plant to hive.

    The issue around thiacloprid is that a new toxicology classification raises concerns about operator exposure. Bayer said: “We believe can still be used safely and have put in a submission to that effect.”

    Source: Horticulture Week, 19 March 2019
    https://www.hortweek.com/european-commission-vote-thiacloprid-relicensing/plant-health/article/1579500

  • Ausgeflattert: Zwei Drittel weniger Tagfalter

    Ausgeflattert: Zwei Drittel weniger Tagfalter

    Senckenberg-Wissenschaftler Thomas Schmitt hat in einem deutsch-polnischen Team die Auswirkungen verschiedener Landnutzungsmodelle auf die Schmetterlingsfauna untersucht. Die Forschenden zeigen, dass es auf Wiesen mit angrenzender intensiver Landwirtschaft nicht einmal die Hälfte der Tagfalterarten gibt, wie auf Flächen in Naturschutzgebieten. Die Zahl der Individuen sinkt sogar auf ein Drittel ab. In ihrer kürzlich im Fachjournal „Insect Conservation and Diversity“ erschienenen Studie unterstreichen die Wissenschaftler*innen die Notwendigkeit einer umweltverträglicheren Landwirtschaft.

    Etwa 33.500 Insektenarten sind in Deutschland heimisch – doch ihre Menge nimmt dramatisch ab. Von den 189 aktuell in Deutschland vorkommenden Tagfalterarten stehen 99 Arten auf der Roten Liste, 5 Arten sind bereits ausgestorben, weitere 12 Arten vom Aussterben bedroht. „Es wird davon ausgegangen, dass dieser negative Trend größtenteils durch die Industrialisierung der Landwirtschaft bedingt ist“, erklärt Prof. Dr. Thomas Schmitt, Direktor des Senckenberg Deutschen Entomologischen Institut im brandenburgischen Müncheberg, und fährt fort: „In unserer neuen Studie haben wir überprüft, wie sich die Intensität der landwirtschaftlichen Nutzung konkret auf die Tagfalter-Fauna auswirkt.“

    Insgesamt 24 Tagfalter-Arten und 864 Individuen haben die Insektenforscher*innen auf allen Flächen gezählt. „Auf den Wiesen innerhalb der landwirtschaftlich genutzten Felder haben wir im Schnitt 2,7 Tagfalter-Arten pro Besuch gefunden, auf den vier Untersuchungsgebieten innerhalb der beiden Naturschutzgebiete ‚Dietersheimer Brenne’ und ‚Garchinger Heide’ waren es durchschnittlich 6,6 Arten“, ergänzt Prof. Dr. Werner Ulrich von der Copernicus-Universität im polnischen Thorn. Dabei waren es besonders die Spezialisten unter den Faltern, die auf die naturnahen Areale angewiesen sind, „generalistische“, anpassungsfähigere Tiere fanden die Wissenschaftler*innen auch auf den anderen Gründlandparzellen.

    „Unsere Studie unterstreicht die negativen Auswirkungen der industrialisierten, konventionellen Landwirtschaft auf die Tagfalter-Vielfalt und zeigt, dass dringend umweltverträglichere Anbaumethoden benötigt werden. Weitere Untersuchungen vor Ort können zudem dabei helfen, einzelne für das Insektensterben verantwortliche Faktoren zu identifizieren und entsprechend entgegenzuwirken“, schließt Schmitt.

    Originalpublikation:
    Habel, J. C., Ulrich, W. , Biburger, N. , Seibold, S. and Schmitt, T. (2019), Agricultural intensification drives butterfly decline. Insect Conserv Divers. doi:10.1111/icad.12343

    Quelle: Informationsdienst Wissenschaft, 19.03.19
    https://idw-online.de/de/news712329

  • Schouten wil kringlooplandbouw in 2030 rond hebben

    Schouten wil kringlooplandbouw in 2030 rond hebben

    Landbouwminister Carola Schouten wil de omslag van de landbouw naar kringlooplandbouw in 2030 gerealiseerd hebben. Dat blijkt uit haar brief aan de Tweede Kamer over de uitvoering van de LNV-visie ‘Waardevol en Verbonden.’ Schouten zal in mei een Realisatieplan presenteren met concrete maatregelen voor de transitie van de landbouw. De doelen die hierin worden opgenomen, moeten in 2030 uitgevoerd zijn, schrijft Schouten.

    De minister neemt nadrukkelijk de regie bij de omslag naar kringlooplandbouw. “De uitvoering kan alleen werkelijkheid worden wanneer de overheid – lees het ministerie van LNV – de regie neemt op het proces en wanneer de overheid ook haar beleid aanpast”, aldus Schouten.

    De verandering zal plaatsvinden via 4 sporen: de sector zelf, de overheid, de regio en kennis en innovatie. Vanuit de sector zelf zal de beweging alleen op gang komen als boeren er toekomst in zien. “Ze moeten ruimte ervaren om te ondernemen, en zich uitgenodigd voelen om stappen te zetten. Kringlooplandbouw moet ook een goed inkomen voor hen opleveren”, schrijft Schouten.

    Bron: Boerderij, 25-01-19
    https://www.boerderij.nl/Home/Nieuws/2019/1/Schouten-wil-kringlooplandbouw-in-2030-rond-hebben-384772E/#372691