Jaaroverzicht 2021: verboden houden stand, de gaten eromheen worden zichtbaarder

Op papier was 2021 een jaar van standvastigheid. Het Europese Hof van Justitie bevestigde in mei het EU-brede buitenverbod op de neonicotinoïden imidacloprid, clothianidine en thiamethoxam, nadat chemieconcern Bayer het had aangevochten. Nederland hield eveneens voet bij stuk: minister Carola Schouten wees eind december opnieuw een verzoek van bietentelers af om via een noodtoelating alsnog neonicotinoïden te mogen gebruiken tegen het bietenvergelingsvirus.

Toch liet 2021 vooral zien hoeveel ruimte er binnen diezelfde regels overblijft. Europese voedselveiligheidswaakhond EFSA oordeelde dat de zeventien nationale noodtoelatingen die andere lidstaten in 2020 en 2021 gaven voor exact dezelfde stoffen gerechtvaardigd waren, bij gebrek aan werkbare alternatieven. En een tv-onderzoek vond insecticidenresten op elf van de veertien tuinplanten die als ‘bijvriendelijk’ werden verkocht – een klein voorbeeld van hoe moeizaam het is om een verbod door te laten werken tot in het tuincentrum.

Ook op het bord kwam het onderwerp terug: Foodwatch telde bijna een verdubbeling van het gemiddeld aantal verschillende bestrijdingsmiddelen in rozijnen. En terwijl een Europese adviesgroep concludeerde dat glyfosaat aan de toelatingseisen voldoet – een discussie die in de jaren erna zou terugkeren – liet De Vlinderstichting weten dat het dagvlinderseizoen opnieuw tegenviel, op een uitzonderlijk goede septembermaand na.