Jaaroverzicht 2022: dubbele moraal en een wereldwijd getal om te onthouden

Het jaar begon met de jaarlijkse Vogelbalans: Sovon en Vogelbescherming Nederland concludeerden dat boerenlandvogels sinds 1990 gemiddeld 50 procent zijn afgenomen, terwijl moerasvogels als roerdomp en snor het juist goed doen – een aanwijzing dat het probleem niet ‘de natuur’ in het algemeen is, maar heel specifiek het boerenland.

De dubbele moraal rond neonicotinoïden werd in 2022 pijnlijk zichtbaar. Onderzoek van Public Eye en Unearthed liet zien dat Europese chemiebedrijven in 2021 ruim 13.000 ton van de binnen de EU verboden bijengif-stoffen naar het buitenland exporteerden, grotendeels naar lage- en middeninkomenslanden. Tegelijkertijd zocht Nederland naar een uitweg dichter bij huis: het ministerie van LNV financierde onderzoek naar alternatieven voor neonicotinoïden in de bietenteelt.

Rond glyfosaat bleef de discussie voortslepen. Landbouwbestuurders hekelden de politisering van het debat, minister Staghouwer wees een verbodsvoorstel af, en uiteindelijk verlengde Brussel de EU-toelating met een jaar, tot eind 2023 – een patroon van uitstel dat in de jaren erna zou terugkeren. Het RIVM zette intussen een eerste stap richting harder bewijs: het onderzocht de haalbaarheid van grootschalig onderzoek naar bestrijdingsmiddelen en de gezondheid van omwonenden.

Het jaar eindigde met een getal dat de andere berichten in perspectief zet: het WWF Living Planet Report 2022 berekende dat gewervelde diersoorten wereldwijd sinds 1970 met 69 procent zijn afgenomen. Boerenlandvogels zijn geen geïsoleerd Nederlands probleem.