Auteur: Henk Tennekes

Vorig jaar was een rampjaar voor vlinders. Dat blijkt uit tellingen van het Landelijk Meetnet Dagvinders, meldt De Vlinderstichting. De stichting spreekt zelfs van het slechtste jaar sinds de start van de tellingen in 1990.

Vorig jaar was een rampjaar voor vlinders. Dat blijkt uit tellingen van het Landelijk Meetnet Dagvinders, meldt De Vlinderstichting. De stichting spreekt zelfs van het slechtste jaar sinds de start van de tellingen in 1990.

Op meer dan achthonderd plaatsen in Nederland telden vrijwilligers vorig jaar tussen april en september vlinders. Zij deden dat op vaste plekken en altijd bij goede weersomstandigheden. De tellers kwamen vorig jaar per locatie niet verder dan 479 vlinders, waar het gemiddelde voorheen bijna 680 bedroeg. In topjaren waren op de bewuste plekken meer dan duizend vlinders te zien.

Niet alleen zeldzame vlinders als de zilveren maan hebben het moeilijk, ook veel gangbare soorten werden minder vaak gezien, aldus De Vlinderstichting.

Bron: Agrarisch Dagblad, 21 februari 2009
http://www.agd.nl/1071024/Nieuws/Artikel/Rampjaar-voor-vlinders.htm

Het aantal kenmerkende dagvlinders op graslanden is de laatste tijd zowel in agrarisch gebied als in natuurgebieden sterk achteruitgegaan. Graslanden zijn het leefgebied van een aantal soorten dagvlinders. Deze vlinders komen vooral voor in niet of weinig bemeste graslanden, de zogenaamde half-natuurlijke graslanden. Tegenwoordig komen dergelijke graslanden vrijwel uitsluitend in natuurgebieden voor. Gemiddeld genomen gaan dagvlinders sinds 1992 in half-natuurlijke graslanden sterk achteruit. Ook in het agrarisch gebied gaan de dagvlinders achteruit. De soorten leven hier in grazige vegetaties op dijken, in perceelsranden en in wegbermen; op de agrarische graslanden zelf komen dagvlinders nog maar weinig voor.

Het aantal kenmerkende dagvlinders op graslanden is de laatste tijd zowel in agrarisch gebied als in natuurgebieden sterk achteruitgegaan. Graslanden zijn het leefgebied van een aantal soorten dagvlinders. Deze vlinders komen vooral voor in niet of weinig bemeste graslanden, de zogenaamde half-natuurlijke graslanden. Tegenwoordig komen dergelijke graslanden vrijwel uitsluitend in natuurgebieden voor. Gemiddeld genomen gaan dagvlinders sinds 1992 in half-natuurlijke graslanden sterk achteruit. Ook in het agrarisch gebied gaan de dagvlinders achteruit. De soorten leven hier in grazige vegetaties op dijken, in perceelsranden en in wegbermen; op de agrarische graslanden zelf komen dagvlinders nog maar weinig voor.

De oorzaken van de achteruitgang in grasland in het agrarische gebied zijn vermesting, verdroging, het intensievere gebruik van dijken en wellicht de versnippering. Daarnaast blijken dagvlinders erg gevoelig voor het gebruik van insecticiden op nabij gelegen percelen. Deze factoren spelen deels ook in de half-natuurlijke graslanden.

Bronnen:
Agrarisch Dagblad, 21 oktober 2009
http://www.agd.nl/1087035/Nieuws/Artikel/Aantal-vlinders-op-Nederlands-grasland-kleiner.htm
Compendium voor de Leefomgeving
http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl1181-Dagvlinders-van-graslanden.html?i=17-108

Ihr Rückgang in den letzten vierzig Jahren ist dramatisch: in ganz Europa ist der Feldlerchenbestand schätzungsweise um 90 Prozent zurückgegangen. Der starke Einsatz von Pflanzenschutzmitteln in der Landwirtschaft vernichtet nicht nur Insekten, sondern bedroht auch die Feldlerche Alauda arvensis. Das Nahrungsangebot an Insekten wird in intensiv genutzten Kulturen durch den Einsatz von Unkraut- und Insektenbekämpfungsmitteln weitgehend vernichtet. Die Feldlerche sucht ihre Nahrung nur am Boden. Ausgewachsene Lerchen verzehren vorwiegend Insekten und Spinnen, aber auch Samen und frisches Blattgrün. Die Jungvögel dagegen sind allein auf tierisches Futter angewiesen. Da die Jungvögel ohne tierische Nahrung nicht überleben können, wirkt sich ein solcher Nahrungsmangel vor allem auf den Lerchennachwuchs verheerend aus.

Ihr Rückgang in den letzten vierzig Jahren ist dramatisch: in ganz Europa ist der Feldlerchenbestand schätzungsweise um 90 Prozent zurückgegangen. Der starke Einsatz von Pflanzenschutzmitteln in der Landwirtschaft vernichtet nicht nur Insekten, sondern bedroht auch die Feldlerche Alauda arvensis. Das Nahrungsangebot an Insekten wird in intensiv genutzten Kulturen durch den Einsatz von Unkraut- und Insektenbekämpfungsmitteln weitgehend vernichtet. Die Feldlerche sucht ihre Nahrung nur am Boden. Ausgewachsene Lerchen verzehren vorwiegend Insekten und Spinnen, aber auch Samen und frisches Blattgrün. Die Jungvögel dagegen sind allein auf tierisches Futter angewiesen. Da die Jungvögel ohne tierische Nahrung nicht überleben können, wirkt sich ein solcher Nahrungsmangel vor allem auf den Lerchennachwuchs verheerend aus.

Auf intensiv genutztem Grünland ist zudem Zeit zwischen den Mahdterminen ein Problem. Diese sind für die Lerche meistens zu kurz, um ihre Eier auszubrüten. Wird ein Gelege zerstört, beginnt das Weibchen zwar bereits wenige Tage später erneut zu brüten (bis zu sechs Brutversuche im Jahr wurden schon beobachtet). Trotzdem führt eine zu häufige Störung der Brut dazu, dass es nur wenig oder gar keinen Nachwuchs gibt.

Hinzu kommt: Die Fruchtfolge, die Art und Reihenfolge der angebauten Feldfrüchte, hat sich in den letzten Jahrzehnten verändert. Der Anbau von Sommergetreide (wie beispielsweise Gerste und Sommerweizen) ist zurückgegangen, dafür wird jetzt mehr Wintergetreide und Raps angebaut. Das Wintergetreide auf den Äckern wachsen im Frühjahr sehr schnell, so dass sie keine geeigneten Brutbiotope für die Lerche mehr darstellen. Wenn die Vegetation zu dicht und zu hoch ist, wird das Gelege verlassen.

Durch die Vergrößerung der Bewirtschaftungseinheiten nimmt außerdem die Zahl der Saumbiotope und Randstreifen ab, die für die Nahrungssuche genutzt werden können.

Quelle: WWF
http://www.wwf.de/themen/landwirtschaft/kulturfolger/tiere/feldlerche/

Blüten besuchende Insekten wie Honig- und Wildbienen, Hummeln, Wespen, Käfer, Schmetterlinge und Schwebfliegen etc. haben eine entscheidende Funktion im Ökosystem. Sie sichern und steigern nicht nur die Erträge von Kulturpflanzen (z.B. Obst, Raps, Sonnenblumen), sondern erhalten auch die Wildflora. Auf ihrer Nahrungssuche bestäuben sie die besuchten Pflanzen und sorgen für Samen und Früchte. Die meisten einheimischen Blütenpflanzen (ca. 80%) sind auf diese Fremdbestäubung durch Insekten angewiesen. Die Insekten selbst dienen wiederum Insektenfressern (z.B. Vögeln) als Nahrung. Der Rückgang vieler Vogelarten kann mit der Dezimierung der Insekten in Zusammenhang gebracht werden.

Blüten besuchende Insekten wie Honig- und Wildbienen, Hummeln, Wespen, Käfer, Schmetterlinge und Schwebfliegen etc. haben eine entscheidende Funktion im Ökosystem. Sie sichern und steigern nicht nur die Erträge von Kulturpflanzen (z.B. Obst, Raps, Sonnenblumen), sondern erhalten auch die Wildflora. Auf ihrer Nahrungssuche bestäuben sie die besuchten Pflanzen und sorgen für Samen und Früchte. Die meisten einheimischen Blütenpflanzen (ca. 80%) sind auf diese Fremdbestäubung durch Insekten angewiesen. Die Insekten selbst dienen wiederum Insektenfressern (z.B. Vögeln) als Nahrung. Der Rückgang vieler Vogelarten kann mit der Dezimierung der Insekten in Zusammenhang gebracht werden.

Die staatenbildende Honigbiene ist von allen blütenbesuchenden Insekten die bekannteste Art. Sie ernährt sich rein vegetarisch und sammelt Nektar und Pollen von verschiedenen Blütenpflanzen. Um sich und ihr Volk zu ernähren braucht eine Honigbiene genau so viel Pollen wie Nektar. Im Gegensatz zu den Hummeln und Wespen leben die Honigbienen in einem Dauerstaat, in dem das gesamte Volk überwintert. Hummeln, Schwebfliegen, Käfer, Wildbienen, Mücken, Wespen und Schmetterlinge sind ebenfalls auf Nektar und Pollen angewiesen. Neben Allround-Talenten wie der Honigbiene gibt es auch Spezialisten, die zum Teil nur wenige hundert Meter weit fliegen können oder aber auf einige wenige Pflanzenarten angewiesen sind. Hummeln kommt eine besondere Bedeutung zu, da sie auch bei kalter (unter 10°C) und nasser Witterung ausfliegen. Honigbienen fliegen hingegen erst bei Temperaturen über 12°C.

Die Landwirtschaft gestaltet in hohem Maße unsere Kulturlandschaft, jedoch führt die fortschreitende Intensivierung der Landwirtschaft zu einem immer knapper werdenden Nahrungsangebot für Blüten besuchende Insekten. Die landwirtschaftlich genutzten Flächen können die Insekten nicht mehr ernähren. Nach einem in vielen Regionen reichem Angebot im Frühjahr vor allem aus der Raps-, Obst- und regional der Löwenzahnblüte bricht die Nahrungsversorgung dieser Insekten im Juni meist schlagartig zusammen.

Blühende Ackerunkräuter sind aufgrund des Pestizideinsatzes und der Perfektionierung der Agrartechnik (mechanische Unkrautbekämpfung, Saatgutreinigung) inzwischen fast vollständig von den Feldern verschwunden. Diese Entwicklung hat mittlerweile aber auch die Wiesen erfasst. Statt Grünfutter und Heu erntet der Landwirt heute überwiegend Silage. Dazu werden die Wiesen statt wie bisher 2-3 Mal im Jahr nun 4-6 Mal gemäht – jeweils kurz vor der Blüte. Damit fallen auch die Wiesen als Nahrungsquellen für die Insekten weg. Wir haben uns an diese schleichende Veränderung gewöhnt und bemerken oft gar nicht, dass der Sommer nicht mehr bunt, sondern nur noch grün und braun ist.

Die hohen Bienenverluste der letzten Jahre haben vielen Imkern, Naturschützern und Landwirten die Augen geöffnet. Deutschlandweit starben z.B. im Jahr 2003 ca. 30% der Bienenvölker, in vielen Regionen überlebten 50 bis 80% der Honigbienen diesen Winter nicht. Insgesamt starben mehr als 300.000 Bienenvölker. Die Verknappung der Nahrungsgrundlage der Bienen, also der Rückgang von Nektar und Pollen spendenden Pflanzen war eine der entscheidenden Ursachen für diese Verluste. In den letzten Jahrzehnten hat sich die Situation nicht nur für Honig- und Wildbienenarten, sondern für alle Nektar und Pollen sammelnden Insekten in unserer Landschaft enorm verschlechtert. Zudem wachsen bei der Honigbiene die Probleme mit Krankheiten und Parasiten, während Wildbienen immer weniger natürliche Nistmöglichkeiten finden. Darüber hinaus sind all diese Insekten einer zunehmenden Belastung durch Pestizide ausgesetzt.

Quelle: Naturschutzberatung Nordrhein-Westfalen
http://www.naturschutzberatung-nrw.de/blueten-in-der-agrarlandschaft.html

A NATIONWIDE survey of dragonflies is being launched amid concerns that a third of British species are under threat. The winged insects have “survived the extinction of the dinosaurs and several ice ages”, but are now threatened by habitat destruction and climate change, the British Dragonfly Society warned. The society has collected data showing that 36 per cent of the 39 dragonfly species in the UK are in decline.

A NATIONWIDE survey of dragonflies is being launched amid concerns that a third of British species are under threat. The winged insects have “survived the extinction of the dinosaurs and several ice ages”, but are now threatened by habitat destruction and climate change, the British Dragonfly Society warned. The society has collected data showing that 36 per cent of the 39 dragonfly species in the UK are in decline.

Now it is launching a five-year “Dragonflies in Focus” project which aims to produce a new atlas giving a snapshot of the current locations of Britain’s dragonflies.

The BDS said the atlas will be used as a baseline against which changes can be mapped, and be used to monitor endangered species and make conservation decisions. According to the society, dragonflies could be under threat from pollution, habitat loss, competition or climate change – with the majority of species appearing to be on the move.

Dragonflies are increasingly heading to Britain from Europe and even North America. When the last atlas was published in 1996, the small red-eyed damselfly had never been seen in the UK, but it now has breeding colonies from Devon to Norfolk and is still spreading.

The azure hawker, northern damselfly, southern damselfly and Norfolk hawker are among the species that are under threat. One of the dangers to the insects, which eat large quantities of mosquitoes and midges, are the introduction of non-native fish to ponds and lakes.

These new species of fish feed on dragonfly larvae, which spend up to a year growing under water.

BDS conservation officer Katharine Parkes said: “They have survived the extinction of the dinosaurs and several ice ages, but can dragonflies survive the increasing pressures imposed by mankind?

“Understanding where and how quickly our dragonflies are moving will help us plan for the future, with particular regard to the way in which conservation is carried out – it will be very important to make sure we are providing our wildlife with the best opportunities.”

By EMILY BEAMENT
Last Updated: 20 April 2008
Source: The Scotsman
http://news.scotsman.com/uk/Fear-for-dragonflies-prompts-survey.4001437.jp

Het gaat slecht met de stadsvogels. De afgelopen twintig jaar is meer dan de helft van alle soorten broedvogels die in de stad leven in aantal afgenomen. Zo verdwijnen nestplaatsen voor gierzwaluwen Apus apus in hoog tempo en staan de huismus Passer domesticus en de kuifleeuwerik Galerida cristata zelfs op de Rode Lijst van bedreigde vogels. Dat blijkt uit de Stadsvogelbalans, die de Vogelbescherming vrijdag bekendmaakte.

Het gaat slecht met de stadsvogels. De afgelopen twintig jaar is meer dan de helft van alle soorten broedvogels die in de stad leven in aantal afgenomen. Zo verdwijnen nestplaatsen voor gierzwaluwen Apus apus in hoog tempo en staan de huismus Passer domesticus en de kuifleeuwerik Galerida cristata zelfs op de Rode Lijst van bedreigde vogels. Dat blijkt uit de Stadsvogelbalans, die de Vogelbescherming vrijdag bekendmaakte.

Voor sommige vogelsoorten is de stad het belangrijkste leefgebied. Veranderingen, zoals sloop en stadsuitbreiding, zijn echter vaak in het nadeel van vogels. Zo verdwijnen nestplaatsen voor gierzwaluwen Apus apus in hoog tempo en staan de huismus Passer domesticus en de kuifleeuwerik Galerida cristata zelfs op de Rode Lijst van bedreigde vogels.

In tegenstelling tot de broedvogels gaat het met de wintervogels beter. De vogelsoorten die alleen in de winter in de stad rondvliegen en dus geen nestje bouwen in ons land, zijn in aantal redelijk stabiel, aldus de Vogelbescherming.

Bron: Agrarisch Dagblad, 30 oktober 2009
http://www.agd.nl/1087670/Nieuws/Artikel/Minder-mussen,-zwaluwen-en-sperwers-in-stad.htm

Bijna de helft van de vogels die op de Rode Lijst van bedreigde vogelsoorten staan, heeft het moeilijk. De stand van soorten die te boek staan als ernstig bedreigd, zoals de strandplevier Charadrius alexandrinus, de watersnip Gallinago gallinago, kemphaan Philomachus pugnax en de tapuit Oenanthe oenanthe, heeft een dieptepunt bereikt. Ook vogels die leven op de heide en het boerenland vergaat het slecht. De biodiversiteit in Nederland staat daarmee onder druk.

Bijna de helft van de vogels die op de Rode Lijst van bedreigde vogelsoorten staan, heeft het moeilijk. De stand van soorten die te boek staan als ernstig bedreigd, zoals de strandplevier Charadrius alexandrinus, de watersnip Gallinago gallinago, kemphaan Philomachus pugnax en de tapuit Oenanthe oenanthe, heeft een dieptepunt bereikt. Ook vogels die leven op de heide en het boerenland vergaat het slecht. De biodiversiteit in Nederland staat daarmee onder druk.

Dat blijkt uit de de Vogelbalans 2009 van de Sovon, de vereniging vogelonderzoek Nederland die vogeltellingen in Nederland houdt. Sinds 1990 zijn de populaties van de watersnip en strandplevier gehalveerd. Van de kemphaan en draaihals Jynx torquilla is nog geen 10 procent over. ”Deze soorten zijn daarmee kandidaat om op korte termijn als broedvogel uit Nederland te verdwijnen”, concludeert de Sovon.

Bron: Agrarisch Dagblad, 25 november 2009
http://www.agd.nl/1089726/Nieuws/Artikel/Bedreigde-vogels-hebben-het-moeilijk.htm

De heidegebieden in Nederland staan onder druk. De populaties van enkele diersoorten op de hei namen sinds 1990 af met ongeveer 65 procent. Vooral vogels en dagvlinders op open, droge heidegebieden komen minder vaak voor. De duinpieper Anthus campestris en de klapekster Lanius excubitor zijn helemaal verdwenen, terwijl broedvogels als de korhoen Tetrao tetrix in aantal afnamen. De afname van het aantal vlinders daalde relatief het sterkst. Het vals heideblauwtje Plebejus idas en de kleine heivlinder zijn inmiddels bijna of helemaal verdwenen.

De heidegebieden in Nederland staan onder druk. De populaties van enkele diersoorten op de hei namen sinds 1990 af met ongeveer 65 procent. Vooral vogels en dagvlinders op open, droge heidegebieden komen minder vaak voor. De duinpieper Anthus campestris en de klapekster Lanius excubitor zijn helemaal verdwenen, terwijl broedvogels als de korhoen Tetrao tetrix in aantal afnamen. De afname van het aantal vlinders daalde relatief het sterkst. Het vals heideblauwtje Plebejus idas en de kleine heivlinder zijn inmiddels bijna of helemaal verdwenen.

Karakteristieke diersoorten verdwijnen doordat de gebieden steeds droger worden en er meer bos en gras staat. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek vandaag op basis van gegevens van het Milieu- en Natuurcompendium.

De populaties van enkele diersoorten op de hei namen sinds 1990 af met ongeveer 65 procent. Vooral vogels en dagvlinders op open, droge heidegebieden komen minder vaak voor. De duinpieper en de klapekster zijn helemaal verdwenen, terwijl broedvogels als de korhoen in aantal afnamen.

De afname van het aantal vlinders daalde relatief het sterkst. Het vals heideblauwtje en de kleine heivlinder Hipparchia statilinus zijn inmiddels bijna of helemaal verdwenen.

Tegenover de afname van het aantal vogel- en vlindersoorten staat een toename of stabiel blijvend aantal libellen, reptielen en amfibieën. Adders, gladde slangen en zandhagedissen duiken steeds vaker op op de hei. De heikikker en de poelkikker komen nog ongeveer evenveel voor als begin jaren negentig.

Voor libellen is het beeld diffuus. Libellensoorten die rond vennen leven, profiteren volgens het CBS mogelijk van het warmer wordende klimaat. Vier soorten, waaronder de koraaljuffer en de tengere pantserjuffer, nemen in aantal toe. Vier andere soorten, waaronder de speerwaterjuffer, komen juist minder vaak voor.

Bron: Agrarisch Dagblad, 22 oktober 2007
http://www.agd.nl/1038278/Nieuws/Artikel/Minder-vogels-en-vlinders-op-hei.htm

Het gaat slecht met de dagvlinders in het Groene Hart. ,,Hier zitten minder vlinders dan op heel veel andere plekken in Nederland,’’ constateert Kars Veling van de Vlinderstichting. Enkele soorten als de aardbeivlinder Pyrgus malvae, zilveren maan Boloria selene en parelmoervlinder Argynnis aglaja zijn zelfs in dit gebied al uitgestorven.

Het gaat slecht met de dagvlinders in het Groene Hart. ,,Hier zitten minder vlinders dan op heel veel andere plekken in Nederland,’’ constateert Kars Veling van de Vlinderstichting. Enkele soorten als de aardbeivlinder Pyrgus malvae, zilveren maan Boloria selene en parelmoervlinder Argynnis aglaja zijn zelfs in dit gebied al uitgestorven.

De veengrond in het Groene Hart is niet ideaal. Veen is nat en daar houden de vlinders niet van, die trekken liever naar zandgrond. ,,Bovendien zijn in de jaren zestig en zeventig veel bloemrijke graslanden in deze regio verdwenen, daar kwamen groene weiden voor terug,’’ aldus Veling. ,,Op zich gaat het in heel Nederland niet zo goed met de vlinder, alleen komt de klap in het Groene Hart harder aan omdat hier de stand al lager was.’’

Om de vlinderstand nauwkeurig bij te houden, lopen vrijwilligers wekelijks tussen 1 april en 1 oktober verschillende vlinderroutes. Dinky van Berkel uit Alphen is één van hen, zij bevestigt de bevinding van de Vlinderstichting. ,,Het aantal vlinders gaat behoorlijk achteruit, sommige soorten staan op het punt te verdwijnen,’’ vertelt Van Berkel. ,,Het bruine zandoogje Maniola jurtina is in Alphen zelfs al uitgestorven, mede doordat het maaiafval te lang blijft liggen.’’ Waar maaiafval ligt, groeien geen bloemen en die heeft de vlinder nodig om te overleven.

Van Berkel was tot deze maand wekelijks te vinden in het Zegerslootgebied om steevast op dezelfde route vlinders te tellen. Met laarzen aan, een pet tegen de zon en een boekje in de hand telt ze alle bonte zandoogjes Pararge aegeria, gehakkelde aurelia Polygonia c-album, atalanta’s Vanessa atalanta, koolwitjes en dagpauwogen Aglais io die ze tegenkomt. ,,Het is niet alleen kommer en kwel hoor,’’ gaat Van Berkel verder. ,,Het bonte zandoogje is vijf jaar geleden weer voor het eerst in Alphen gezien en vliegt er nog altijd.’’

De Vlinderstichting probeert er alles aan te doen om de vlinderpopulatie in het Groene Hart te vergroten. Veling: ,,Nu vliegen de vlinders misschien heel hard over het Groene Hart heen, we zullen er alles aan doen om hun kansen hier te verbeteren, zodat ze ín het Groene Hart gaan vliegen. Het gaat ons te ver om dit gebied links te laten liggen.’’

Zo werkt de Vlinderstichting momenteel aan een vlinderreservaat bij de Berkenwoudse driehoek van zo’n 20 hectare. ,,Het moet hier echt een vlinderparadijsje worden,’’ legt Veling uit. In het gebied komen informatieborden, zodat wandelaars kunnen zien welke vlinders hier zitten. ,,Het wordt een heel gevarieerd natuurgebied met graslanden, struiken, bijzondere planten en brede sloten. Vlinders houden van variatie,’’ aldus Veling. ,,We gaan het aantrekkelijk voor de vlinder maken, zodat het dier hier uit zichzelf naartoe komt. Dat zullen geen zeldzame soorten zijn, maar wel grote aantallen van gewone soorten.’’ In mei wil de Vlinderstichting het reservaat openen.

Van Berkel raakt niet uitgekeken op vlinders, ook al komt ze maar zelden een bijzondere soort als het zwartsprietdikkopje Thymelicus lineola of het Icarusblauwtje Polyommatus icarus tegen. Wat zo leuk is aan deze beestjes? ,,Ze doen meer dan alleen maar nectar zuipen,’’ glimlacht Van Berkel. ,,Ze hebben allemaal een eigen levensverhaal. Hoe vaker je ernaar kijkt, hoe beter je het gedrag herkent. Hele romances spelen zich voor je ogen af. Mannetjes die keihard worden afgewezen of liefdes die wat stiller op gang komen. Ze dansen soms om elkaar heen. Dat is prachtig om te zien. Of neem hun trektocht. Kun je het je voorstellen, een vlinder die van hier naar ZuidSpanje vliegt om er eitjes te leggen? Hij vliegt in volle vaart over de Pyreneeën heen. Waanzinnig toch?’’

Je moet er wel wat voor over hebben om alles te willen weten van de vlinderstand. De tocht door het Zegerslootgebied, ten noorden van de kinderboerderij, gaat soms dwars door bramenstruiken, langs brandnetels en door modderpoelen. ,,Het is een beetje de jungle van Alphen,’’ omschrijft Van Berkel. ,,Ik neem altijd een snoeischaar mee. Maar als je iets wilt beleven, moet je toch echt van de paden af.’’

(SANNE VAN DER KOLK)
Bron: Het Algemeen Dagblad 07/10/08
http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Binnenland/article/detail/356393/2008/10/07/Allemaal-hun-eigen-levensverhaal-rsquo.dhtml

Vogelbescherming Nederland luidt de noodklok omdat tachtig vogelsoorten dreigen uit te sterven.

Vogelbescherming Nederland luidt de noodklok omdat tachtig vogelsoorten dreigen uit te sterven.

Allereerst maar een advies dat velen vast goed uitkomt, en meteen kan worden verkocht als bijdrage aan de goede zaak: hou die achtertuin toch vooral een beetje minder aangeharkt, klop er lekker het tafelkleed uit. Stop vooral met dat vermoeiende betegelen. Slecht voor de rug, maar ook voor de aloude vriend de huismus Passer domesticus.

Zo simpel kan het volgens woordvoerder Hans Peeters van Vogelbescherming Nederland zijn om bedreigde vogels te helpen. ,,Het aantal broedparen van de huismus is met de helft teruggelopen. Dat komt omdat er steeds minder plekjes zijn voor nesten onder de dakpannen en omdat we eigenlijk met zijn allen te netjes zijn geworden. Huismussen hebben baat bij een rommelige omgeving, waar ze hun gang kunnen gaan. En die is er steeds minder.’’

Als de huismus, zo’n beetje de meest ingeburgerde vogel van het land, het al moeilijk heeft, hoe nijpend moet het dan niet zijn voor andere soorten? Om aandacht te vragen voor de 78 soorten die op de zogenoemde Rode Lijst van bedreigde vogels staan, biedt Vogelbescherming Nederland vandaag in Den Haag een petitie aan. Daarin wordt de politiek gevraagd maatregelen te nemen om de lijst korter te krijgen.

Wat er op het micro-niveau van de achtertuin geldt voor de huismus, geldt op grotere schaal voor de akker- en weidevogels in Nederland. Door de schaalvergroting in de landbouw is er steeds minder plek om een knus nestje te bouwen. Peeters: ,,Nederland is nu nog het gruttoland bij uitstek. Is er iemand die zich een weiland in het voorjaar kan voorstellen zonder grutto Limosa limosa? Maar hun aantal loopt de laatste jaren schrikbarend terug. Nog erger is het voor de veldleeuwerik Alauda arvensis. Ook een vogeltje dat met zijn typische gezang karakteristiek is voor het weidegebied. Daarvan is nog maar tien procent van het oorspronkelijke aantal over.’’

Peeters, die in zijn vrije tijd vogels fotografeert en schildert, zou zich geen Hollands voorjaar kunnen voorstellen zonder veldleeuwerik. In Den Haag hoopt Vogelbescherming in eerste instantie vooral aandacht te vinden. Later willen ze ook geld vragen om de vogelstand te verbeteren. De akker- en weidevogels baren de meeste zorg. Natuurlijk zijn er ook problemen voor de duin- en kustvogels en voor de moerasvogels, maar die leven in redelijk afgeperkte gebieden, waar het minder moeilijk is passende maatregelen te nemen. Al moet daar bij gezegd worden, dat sterns en plevieren langs de kust en purperreigers in de moerassen het zwaar hebben.

,,Maar voor de weidevogels is echt ingrijpen op grote schaal nodig. Daarbij hebben we de hulp van de boeren nodig. Maar wij beseffen ook wel dat zij in eerste instantie ondernemers zijn. Daarom moeten er middelen beschikbaar komen om hen te helpen meer voor de vogels te doen. Natuurlijk móet dat. Mensen die zeggen dat het ze niets kan schelen wat er met de grutto gebeurt, hebben geen flauw idee hoe belangrijk het is dat verschillende soorten in de natuur bij elkaar kunnen leven. Want in de natuur is alles van elkaar afhankelijk.’’

Peeters voelt het lot van de Nederlandse vogels haast als een persoonlijk verlies. ,,Als ik nieuwe cijfers over de veldleeuwerik of grutto zie, dan denk ik dat het best te vergelijken is met wat er straks gebeurt als het Nederlands elftal wordt uitgeschakeld op het WK voetbal. Dan ben ik er echt ontdaan van. Ik heb een diep gevoel van verlies. Ook van machteloosheid, omdat er niets meer aan te veranderen is. En je hebt het idee, dat een nieuwe kans om iets te doen pas weer over een paar jaar komt.’’

Bron: Het Algemeen Dagblad, 15/05/06
http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Binnenland/article/detail/123802/2006/05/15/Op-de-bres-voor-de-laatste-weidevogels.dhtml