In einem interdisziplinären Forschungsvorhaben der Universität Kiel wurde untersucht, wie sich die Umstellung eines Landwirtschaftbetriebes auf ökologischen Anbau auf die Entwicklung der Brutvögelbestände auswirkt. Die auf Hof Ritzerau in Schleswig-Holstein ermittelten Ergebnisse deuten darauf hin, dass diese Umstellung vor allem die Siedlungsdichte der Feldlerche Alauda arvensis fördert.
Blog
-
Feldlerche bald weg?
Die Bestände von Neuntöter Lanius collurio und Feldlerche Alauda arvensis nehmen deutschlandweit ab. Dies ist auch im Sauerland festzustellen, wie die Ornithologische Arbeitsgemeinschaft des “Vereins für Natur-und Vogelschutz im HSK” (VNV) mitteilt. Die ehrenamtlichen Vogelkundler nehmen alljährlich mehr als 50 Vogelarten HSK-weit unter die Lupe, und stellten ihr Ergebnis beim Jahrestreffen im Kloster Bredelar vor. Knapp 25 Ornithologen diskutierten dort die Ergebnisse ihrer Bestandsaufnahmen der Brutsaison 2008. Zu den Vögeln, die in der Agrarlandschaft leben, gab es schlechte Nachrichten. War die Feldlerche vor wenigen Jahrzehnten überall in der Feldflur zu hören, gingen die Bestände seitdem drastisch zurück. Auf vielen Acker- und Wiesenflächen des mittleren Sauerlandes, beispielsweise im Stadtgebiet Meschede, ist sie bereits ausgestorben.
-
Dág vlinders dàg bijtjes
Met toestemming van auteur Jop de Vrieze uit het
NRC Handelsblad van 29-08-2009, Bijlage WetenschapMet de honingbij gaat het niet goed. Hoe gaat het met de andere insecten in Nederland? Slecht.
-
Snelle achteruitgang kievitenstand
Het gaat bar slecht met de kievit Vanellus vanellus. De laatste vijf jaar is sprake van een forse achteruitgang, in Friesland lokaal variërend van 4,5 tot 8,5 procent per jaar. Dit blijkt uit cijfers van onderzoeksinstituut Sovon.
De alarmerende situatie is opmerkelijk in het licht van de uitspraak van de Raad van State over het ‘aaisykjen’. Begin juli stelde dit rechtsorgaan nog dat de kievitenstand in Friesland stabiel zou zijn. De cijfers wijzen nu anders uit. Sovon, dat zich baseert op inventarisaties van het Weidevogelmeetnet, ziet een kentering in 2003. Tot dat jaar was de stand op veel plaatsen redelijk stabiel. Daarna ging het mis.
-
Sterke afname van weidevogels in het Wormer- en Jisperveld 2004-2007
Het Wormer- en Jisperveld is het grootste aaneengesloten veenweidegebied van West-Europa en één van de best bewaarde voorbeelden van het West-Nederlandse laagveenlandschap. In 2007 is in het Wormer- en Jisperveld de derde gebiedsdekkende broedvogels inventarisatie en vergelijking in het kader van het monitoringsplan van “Vereniging Natuurmonumenten” uitgevoerd. Weidevogels zoals grutto en kievit zijn in aantal sterk afgenomen t.o.v. 2004. Ook scholekster, tureluur en veldleeuwerik gingen hard achteruit.
-
De stille lente: neergang van insecten en broedvogels in Kortrijk sinds 1949
Zestig jaar lang heb ik de vogels in een studieterrein op het grondgebied van Kortrijk (100 ha) bestudeerd. Er heeft een aanzienlijke vermindering van vele soorten insecten (het best gedocumenteerd voor vlinders, sprinkhanen en meikevers) plaatsgevonden en ook de flora is aanzienlijk verarmd. Er was een algemene vermindering van de avifauna. Het zijn vooral de kleine zangvogels die achteruit gegaan zijn. Het aantal koppels kleine zangvogels is van 494 in 1950 gedaald tot 130 in 2000. De zangvogels vinden simpelweg onvoldoende voeding om hun voortplanting op peil te houden.
-
Uitstervende zadelsprinkhanen en kleine wrattenbijters in Gelderland
Gelderland is een zeer belangrijke provincie voor de Nederlandse sprinkhanenfauna. Voor de zadelsprinkhaan Ephippiger ephippiger en de kleine wrattenbijter Gampsocleis glabra herbergt Gelderland zelfs een groot deel van de Noordwest-Europese populaties. De zadelsprinkhaan is sinds 1980 in 16 gebieden in Gelderland gevonden. Deze gebieden zijn in 2004 onderzocht en de soort bleek nog maar in 10 ervan voor te komen. De populaties zijn sterk van elkaar geïsoleerd. Tussen Nijmegen en Mook kwam de zadelsprinkhaan vroeger op een groot aantal plaatsen voor, vaak ook met veel tegelijk. De soort komt nu alleen nog voor rond het noordelijke heideveld van Mulderskop. De kleine wrattenbijter heeft nog slechts één populatie in Nederland: de Oldebroekse Heide.
-
De Steenuil in Friesland sterk bedreigd
De Steenuil Athene noctua is een vogel van het halfopen agrarische landschap met houtwallen en een korte vegetatie. Regenwormen en insecten vormen met 75% het hoogste aandeel van het voedsel van de Steenuil. Op plaatsen waar de vegetatie kort is, wordt lopend, huppend en soms rennend gejaagd op insecten en wormen. Als de achteruitgang van de Steenuil zich in het huidige tempo voortzet, zal deze uil spoedig uit het Friese cultuurlandschap zijn verdwenen.
-
Het aantal egels in Nederland is sinds de invoering van neonicotinoide insecticiden gehalveerd
Het gaat zo slecht met de egels in Nederland dat deze op de Rode Lijst van bedreigde zoogdieren zouden moeten komen. Op grond van voorlopig onderzoek lijkt het aantal egels in Nederland in de afgelopen tien jaar gehalveerd. Recentelijk was het voor het eerst ook mogelijk een trend voor egels te berekenen vanuit de jaarlijkse systematische vogeltellingen die worden uitgevoerd door vrijwilligers van SOVON. Bij die tellingen worden ook zoogdieren gezien en geteld. De trend is dat er bijna de helft minder egels zijn in Nederland dan halverwege de jaren negentig (een significante afname in de periode 1994-2008), toen de neonicotinoide insecticiden werden ingevoerd (zie bijlage). De egel komt van nature vooral voor in kleinschalige boerenlandschappen, zoals nog in grote delen van Oost-Nederland zijn te vinden. In deze landschappen met veel houtwallen, heggen, kleine bosjes en rommelhoekjes op erven is voor de egel niet alleen voldoende voedsel te vinden, maar ook veel plek om zich te verschuilen. De egel is ook een bekende verschijning in tuinen in West-Europa. Sinds het overvloedige gebruik van insecticiden zijn er steeds minder egels in onze velden en tuinen. De egel is namelijk een van de grotere insecteneters.
-
Indirect effects of pesticides on farmland birds
Indirect effects of pesticides, operating through the food chain, have been proposed as a possible causal factor in the decline of farmland birds. To demonstrate such a link, evidence is needed of (1) an effect of food abundance on breeding performance or survival; (2) an effect of breeding performance or survival on population change; and (3) pesticide effects on food resources, sufficient to reduce breeding performance or survival, and hence to affect the rate of population change.